Shloka 84

Śiva-stavarāja: Upamanyu’s Preface and Initiation of the Śarva-Nāma Enumeration

Anuśāsana-parva 17

Devanagari script

स्वस्तिद: स्वस्तिभावश्च भागी भागकरो लघु: । उत्सड्रश्न महाड़श्व महागर्भपरायण:

Transliteration

svastidaḥ svastibhāvaś ca bhāgī bhāgakaro laghuḥ | utsaḍraśna mahāḍaśva mahāgarbhaparāyaṇaḥ ||

Translation

వాయుదేవుడు పలికెను— ఆయన స్వస్తిదుడు— క్షేమాన్ని ప్రసాదించువాడు; స్వస్తిభావుడు— క్షేమమయమైన సత్త్వం. ఆయన యజ్ఞభాగాన్ని స్వీకరించువాడు, హవిస్సును విభజించువాడును. ఆయన శీఘ్రకార్యుడు, ఆసక్తిరహితుడు, మహాంగసంపన్నుడు, హిరణ్యగర్భునకు పరమాశ్రయుడు.

Word by Word

• स्वस्तिदः: giver of welfare/auspiciousness
• स्वस्तिदः: Karta
• Type: Adjective
• Root: स्वस्ति-द (प्रातिपदिक: स्वस्तिद)
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• स्वस्तिभावः: state/nature of auspiciousness
• स्वस्तिभावः: Karta
• Type: Noun
• Root: स्वस्ति-भाव (प्रातिपदिक: स्वस्तिभाव)
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

• भागी: a sharer/participant (one who has a share)
• भागी: Karta
• Type: Adjective
• Root: भागिन् (प्रातिपदिक: भागिन्)
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• भागकरः: maker/distributor of shares
• भागकरः: Karta
• Type: Adjective
• Root: भाग-कर (प्रातिपदिक: भागकर)
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• लघुः: swift/quick-acting (also: light)
• लघुः: Karta
• Type: Adjective
• Root: लघु (प्रातिपदिक: लघु)
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• उत्सङ्गरहितः: free from attachment/clinging (lit. devoid of lap/embrace)
• उत्सङ्गरहितः: Karta
• Type: Adjective
• Root: उत्सङ्ग-रहित (प्रातिपदिक: उत्सङ्गरहित)
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• महाङ्गः: great-limbed; having great limbs
• महाङ्गः: Karta
• Type: Adjective
• Root: महत्-अङ्ग (प्रातिपदिक: महाङ्ग)
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• महाश्वः: having great horses / great as a horse (epithet)
• महाश्वः: Karta
• Type: Adjective
• Root: महत्-अश्व (प्रातिपदिक: महाश्व)
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• महागर्भपरायणः: having the Supreme Refuge in the Great Womb (Hiraṇyagarbha) / devoted to Hiraṇyagarbha
• महागर्भपरायणः: Karta
• Type: Adjective
• Root: महा-गर्भ-परायण (प्रातिपदिक: महागर्भपरायण)
• Form: Masculine, Nominative, Singular

Speaker

वायुदेव उवाच

Characters & Entities

• Vāyu (Vāyudeva)
• Hiraṇyagarbha