Previous Verse
Next Verse

Shloka 6

युधिष्ठिरने कहा--पितामह! भाग्यहीन मनुष्य बलवान हो तो भी उसे धन नहीं मिलता और जो भाग्यवान्‌ है, वह बालक एवं दुर्बल होनेपर भी बहुत-सा धन प्राप्त कर लेता है,अकार्यमसकृत्‌ कृत्वा दृश्यन्ते ह्रथना नरा: । धनयुक्ता: स्वकर्मस्था दृश्यन्ते चापरेडथना: कितने ही मनुष्य अनेक बार कुकर्म करके भी निर्धन ही देखे जाते हैं। कितने ही अपने धर्मानुकूल कर्तव्यका पालन करके धनवान्‌ हो जाते और कोई निर्धन ही रह जाते हैं

Yudhiṣṭhira uvāca—akāryam asakṛt kṛtvā dṛśyante hy arthanā narāḥ | dhanayuktāḥ svakarmasthā dṛśyante cāpare ’rthanāḥ ||

యుధిష్ఠిరుడు అన్నాడు—పితామహా! మేము చూస్తున్నాము—ఎంతోమంది పదేపదే అధర్మకార్యాలు చేసినా ధనం లేనివారిగానే ఉంటారు; మరికొందరు తమ తమ ధర్మానుగుణ కర్తవ్యాలలో స్థిరంగా ఉండి ధనవంతులవుతారు—అయినా కొందరు అలా ఉన్నప్పటికీ దరిద్రులుగానే మిగులుతారు. అయితే సంపద లభించుటకు నియంత ఏమిటి—దైవమా, ఆచరణమా, లేక మరేదైనా?

अकार्यम्wrong act / improper deed
अकार्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootअकार्य
FormNeuter, Accusative, Singular
असकृत्repeatedly, many times
असकृत्:
TypeIndeclinable
Rootअसकृत्
कृत्वाhaving done
कृत्वा:
TypeVerb
Rootकृ
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Active
दृश्यन्तेare seen / appear
दृश्यन्ते:
TypeVerb
Rootदृश्
FormPresent, Ātmanepada, Third, Plural
अर्थहीनाःwithout wealth, poor
अर्थहीनाः:
Karta
TypeAdjective
Rootअर्थहीन
FormMasculine, Nominative, Plural
नराःmen, people
नराः:
Karta
TypeNoun
Rootनर
FormMasculine, Nominative, Plural
धनयुक्ताःendowed with wealth, wealthy
धनयुक्ताः:
Karta
TypeAdjective
Rootधनयुक्त
FormMasculine, Nominative, Plural
स्वकर्मस्थाःengaged in one’s own duty/work
स्वकर्मस्थाः:
Karta
TypeAdjective
Rootस्वकर्मस्थ
FormMasculine, Nominative, Plural
दृश्यन्तेare seen / appear
दृश्यन्ते:
TypeVerb
Rootदृश्
FormPresent, Ātmanepada, Third, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
अपरेothers
अपरे:
Karta
TypePronoun
Rootअपर
FormMasculine, Nominative, Plural
अर्थहीनाःpoor, without wealth
अर्थहीनाः:
Karta
TypeAdjective
Rootअर्थहीन
FormMasculine, Nominative, Plural

युधिछिर उवाच

Y
Yudhiṣṭhira
B
Bhīṣma (Pitāmaha, implied addressee)