Shloka 13
सहस्राक्षोड्युताक्षो वा सर्वतो$क्षिमयो5पि वा । चक्षुष: प्रभवेत् तेजो नास्त्यन्तो5थास्य चक्षुषाम्
sahasrākṣo ’yutākṣo vā sarvato ’kṣimayo ’pi vā | cakṣuṣaḥ prabhavet tejo nāsty anto ’thāsya cakṣuṣām ||
వాయుదేవుడు పలికెను—అతడు ‘సహస్రాక్షుడు’ (వెయ్యి కన్నులు గలవాడు), ‘అయుతాక్షుడు’ (పది వేల కన్నులు గలవాడు), లేదా ‘సర్వతోఽక్షిమయుడు’ (ఎక్కడికక్కడ కన్నులున్నవాడు) అని పిలువబడును. అతని కన్నుల నుండి తేజస్సు నిరంతరం ఉద్భవించుచున్నది; అతని కన్నులకు అంతము లేదు. అందుచేత ఈ బిరుదులు అతనికి యథార్థములు।
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that divine perception and power are limitless: the deity’s ‘eyes’ symbolize omniscience and omnipresence, and the radiance (tejas) issuing from them signifies inexhaustible spiritual potency. Hence multiple epithets that express boundless vision are appropriate.
Vāyudeva is explaining and justifying honorific names—‘Sahasrākṣa’, ‘Ayutākṣa’, and ‘Sarvato’kṣimaya’—by describing the deity as endlessly many-eyed and radiating brilliance from those eyes, thereby grounding the titles in the deity’s nature.