Shloka 11
यदस्य बहुधा रूप॑ भूतं भव्यं भवत्तथा
yad asya bahudhā rūpaṁ bhūtaṁ bhavyaṁ bhavat tathā | bhūta-bhaviṣya-vartamāna-kāle sthāvara-jaṅgamākāreṣu tasya anekāni rūpāṇi prakaṭībhavanti | tasmāt sa “bahurūpa” iti kathyate | sarve devāḥ tasmin nivasantīti tasmāt sa “viśvarūpa” iti kathyate ||
వాయుదేవుడు పలికెను—అతని రూపము అనేక విధములుగా ప్రకటమగుచున్నది—భూత, భవిష్యత్, వర్తమాన కాలములలో—స్థావర జంగమ ఆకారముల ద్వారా; అందుచేత అతడు ‘బహురూపుడు’ అని పిలువబడెను. మరియు సమస్త దేవతలు అతనిలోనే నివసించుచున్నారు గనుక అతడు ‘విశ్వరూపుడు’ అని పిలువబడెను।
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse teaches divine all-pervasiveness: the Supreme is present across past, present, and future, manifesting as every kind of being—immovable and movable—hence ‘Bahurūpa’; and since all deities are contained within that reality, it is ‘Viśvarūpa’.
Vāyudeva explains the significance of two epithets—‘Bahurūpa’ and ‘Viśvarūpa’—by describing how the divine manifests in countless forms across time and as all categories of beings, with all gods residing within that cosmic form.