Shloka 4
बलं श्रोत्रे वाड्मनश्चक्षुषी च ज्ञानं तथा सविशुद्ध॑ ममाद्य । देहन्यासो नातिचिरान्मतो मे न चाति तूर्ण सविताद्य याति
bhīṣma uvāca | balaṁ śrotre vāṅ-manaś-cakṣuṣī ca jñānaṁ tathā saviśuddhaṁ mamādya | deha-nyāso nāti-cirān-mato me na cāti-tūrṇaṁ savitādyayāti ||
భీష్ముడు అన్నాడు— “ఈ రోజు నా బలం తిరిగి వచ్చింది; నా శ్రవణం, వాక్కు, మనస్సు, రెండు నేత్రాలు స్థిరంగా ఉన్నాయి; నా బుద్ధి కూడా నిర్మలంగా, విశుద్ధంగా ఉంది. అందువల్ల దేహన్యాసం (దేహత్యాగం) సమయం ఇక దూరం కాదని నేను భావిస్తున్నాను. అయినా ఈ రోజు సవిత (సూర్యుడు) అతివేగంగా సాగడం లేదు.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma frames death as deha-nyāsa—an intentional laying down of the body—highlighting composure, purified understanding, and awareness of time as marks of a dharmic end.
Bhishma observes that his faculties—strength, senses, speech, mind, and clear knowledge—have gathered and stabilized, which he takes as a sign that his departure is near; he also notes the Sun’s pace, implying attention to the auspicious timing of his final moment.