Previous Verse
Next Verse

Shloka 2

असुरैर्निर्जिता देवा निरुत्साहाश्व ते कृता: | यज्ञाश्वैषां हृता: सर्वे पितृणां च स्वधास्तथा,“हैहयराज! प्राचीन समयमें असुरोंने देवताओंको परास्त करके उनका उत्साह नष्ट कर दिया। दानवोंने देवताओंके यज्ञ, पितरोंके श्राद्ध तथा मनुष्योंके कर्मानुष्ठान लुप्त कर दिये। तब अपने ऐश्वर्यसे भ्रष्ट हुए देवतालोग पृथ्वीपर मारे-मारे फिरने लगे। ऐसा सुननेमें आया है

bhīṣma uvāca | asurair nirjitā devā nirutsāhāś ca te kṛtāḥ | yajñāś ca eṣāṃ hṛtāḥ sarve pitṝṇāṃ ca svadhās tathā |

భీష్ముడు పలికెను—పూర్వకాలంలో అసురులు దేవతలను జయించి వారి ఉత్సాహాన్ని హరించారు. దేవతల యజ్ఞక్రియలను, పితృదేవతలకు అర్పించవలసిన స్వధా-నివేదనలను కూడా వారు అపహరించారు; ఆరాధన, ధర్మకర్తవ్యాల ప్రవాహం తెగిపోవడంతో దివ్యవ్యవస్థ కదిలిపోయి, ఐశ్వర్యచ్యుతులైన దేవతలు దుఃఖంతో భూమిపై తిరుగాడారని వినబడుతుంది.

असुरैःby the asuras
असुरैः:
Karana
TypeNoun
Rootअसुर
FormMasculine, Instrumental, Plural
निर्जिताःdefeated
निर्जिताः:
Karta
TypeAdjective
Rootनि + जि
FormMasculine, Nominative, Plural
देवाःthe gods
देवाः:
Karta
TypeNoun
Rootदेव
FormMasculine, Nominative, Plural
निरुत्साहाःdevoid of enthusiasm
निरुत्साहाः:
Karta
TypeAdjective
Rootनिरुत्साह
FormMasculine, Nominative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
तेthey
ते:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Plural
कृताःmade (to be)
कृताः:
TypeAdjective
Rootकृ
FormMasculine, Nominative, Plural
यज्ञाःsacrifices
यज्ञाः:
Karma
TypeNoun
Rootयज्ञ
FormMasculine, Nominative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
एषाम्of these (of them)
एषाम्:
Adhikarana
TypePronoun
Rootएतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Plural
हृताःtaken away, stolen
हृताः:
TypeAdjective
Rootहृ
FormMasculine, Nominative, Plural
सर्वेall
सर्वे:
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Nominative, Plural
पितॄणाम्of the ancestors (pitṛs)
पितॄणाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपितृ
FormMasculine, Genitive, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
स्वधाःsvadhā-offerings (funerary oblations)
स्वधाः:
Karma
TypeNoun
Rootस्वधा
FormFeminine, Nominative, Plural
तथाlikewise, also
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
D
Devas
A
Asuras
P
Pitṛs
Y
Yajña
S
Svadhā