Shloka 3
अध्याय १६ — शङ्कर-उमा-वरदानम् तथा तण्डि-स्तुतिः (Śaṅkara–Umā Boon-Granting and Taṇḍi’s Hymn)
Devanagari script
इति तण्डिस्तपोयोगात् परमात्मानमव्ययम् | चिन्तयित्वा महात्मानमिदमाह सुविस्मित:,इस तरह तण्डिने तपस्यामें संलग्न होकर अविनाशी परमात्मा महामना शिवका चिन्तन करके अत्यन्त विस्मित हो इस प्रकार कहा था--
Transliteration
iti taṇḍis tapoyogāt paramātmānam avyayam | cintayitvā mahātmānam idam āha suvismitaḥ ||
Translation
ఇలా తపస్సు-యోగసాధనలో లీనుడైన తండి, అవినాశి పరమాత్మ అయిన మహాత్మ శివుని ధ్యానించి, అత్యంత ఆశ్చర్యంతో ఈ మాటలు పలికెను.
Word by Word
इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
तण्डिःTaṇḍi (a sage)
तण्डिः:
Karta
TypeNoun
Rootतण्डि
FormMasculine, Nominative, Singular
तपःयोगात्by/through the discipline of austerity (tapas-yoga)
तपःयोगात्:
Karana
TypeNoun
Rootतपस्-योग
FormMasculine, Ablative, Singular
परमात्मानम्the Supreme Self
परमात्मानम्:
Karma
TypeNoun
Rootपरम-आत्मन्
FormMasculine, Accusative, Singular
अव्ययम्imperishable
अव्ययम्:
TypeAdjective
Rootअव्यय
FormMasculine, Accusative, Singular
चिन्तयित्वाhaving contemplated/meditated upon
चिन्तयित्वा:
TypeVerb
Rootचिन्त्
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral here)
महात्मानम्the great-souled one
महात्मानम्:
Karma
TypeNoun
Rootमहत्-आत्मन्
FormMasculine, Accusative, Singular
इदम्this
इदम्:
Karma
TypePronoun
Rootइदम्
FormNeuter, Accusative, Singular
आहsaid
आह:
TypeVerb
Rootअह्
FormPerfect, Third, Singular, Parasmaipada
सुविस्मितःgreatly astonished
सुविस्मितः:
TypeAdjective
Rootसु-विस्मित
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
वायुदेव उवाच
Characters & Entities
T
TaṇḍiP
Paramātman (Supreme Self)Ś
ŚivaVerse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes