Shloka 10
अध्याय १६ — शङ्कर-उमा-वरदानम् तथा तण्डि-स्तुतिः (Śaṅkara–Umā Boon-Granting and Taṇḍi’s Hymn)
Devanagari script
दुर्विज्ञेगमसंख्येयं दुष्प्रपमकृतात्मभि: । योनिं विश्वस्थ जगतस्तमस: परत: परम्,उनका ज्ञान होना अत्यन्त कठिन है। वे अप्रमेय हैं। जिन्होंने अपने अन्त:ः:करणको पवित्र एवं वशीभूत नहीं किया है, उनके लिये वे सर्वथा दुर्लभ हैं। वे ही सम्पूर्ण जगत्के कारण हैं। अज्ञानमय अन्धकारसे अत्यन्त परे हैं
Transliteration
durvijñeyam asaṅkhyeyaṁ duṣprāpam akṛtātmabhiḥ | yoniṁ viśvasya jagatas tamasaḥ parataḥ param ||
Translation
వాయువు పలికెను—“ఆయనను తెలుసుకొనుట అత్యంత దుర్లభము; ఆయన అసంఖ్యేయుడు, అప్రమేయుడు. ఆత్మనిగ్రహము, అంతఃశుద్ధి లేనివారికి ఆయన దుష్ప్రాప్యుడు. సమస్త జగత్తుకు యోని—కారణము—ఆయనే; అజ్ఞానాంధకారమునకు కూడా అతీతుడై పరాత్పరుడై ఉన్నాడు.”
Word by Word
{'durvijñeyam''difficult to know or comprehend', 'asaṅkhyeyam': 'innumerable
{'durvijñeyam':
immeasurable', 'duṣprāpam''hard to attain
immeasurable', 'duṣprāpam':
not easily reached', 'akṛtātmabhiḥ''by those who are undisciplined
not easily reached', 'akṛtātmabhiḥ':
who have not refined/purified the inner self', 'yoniṁ''womb
who have not refined/purified the inner self', 'yoniṁ':
origin-cause', 'viśvasya''of the universe
origin-cause', 'viśvasya':
of all that exists', 'jagataḥ''of the world
of all that exists', 'jagataḥ':
of the moving creation', 'tamasaḥ''from darkness
of the moving creation', 'tamasaḥ':
from ignorance (tamas)', 'parataḥ param''higher than the highest
from ignorance (tamas)', 'parataḥ param':
Speaker
वायुदेव उवाच
Characters & Entities
V
Vāyu (Vāyudeva)T
The Supreme principle/Īśvara (implied)U
Universe (viśva/jagat)T
Tamas (ignorance/darkness)Verse Rasa (Emotional Essence)