Shloka 120
शड्खभृन्नन्दकी चक्री शार्ज्धन्वा गदाधर: । रथाड्रपाणिरक्षोभ्य: सर्वप्रहरणायुध:
śaṅkhabhṛn nandakī cakrī śārṅgadhanvā gadādharaḥ | rathāṅgapāṇir akṣobhyaḥ sarvapraharaṇāyudhaḥ ||
భీష్ముడు పలికెను—ఆయన శంఖధారి; నందకీ ఖడ్గధారి; చక్రీ (సుదర్శన చక్రధారి); శార్ఙ్గధన్వా; గదాధరుడు (కౌమోదకీ గదాధారి). ప్రతిజ్ఞను నిలుపుటకై రథచక్రాన్ని చేతిలో ఎత్తినవాడు—అక్షోభ్యుడు, ఎట్టి విధమునా కదలని వాడు; సమస్త ప్రహరణాయుధములతో సన్నద్ధుడు. ధర్మరక్షణార్థం ఆయన నిర్ణయాత్మకంగా కార్యం చేయుటకు సిద్ధుడని ఈ స్తుతి ప్రకటిస్తుంది।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that the Divine is not merely contemplative but actively protective: steadfast (akṣobhya) and fully capable (sarvapraharaṇāyudha), the Lord will take whatever form of action is needed to uphold dharma and safeguard those bound by truth and vows.
Bhishma is eulogizing Krishna through a chain of iconic epithets and weapons. The phrase rathāṅga-pāṇi recalls Krishna’s dramatic readiness to seize a chariot-wheel as a weapon to preserve a pledge and protect his devotee—an emblem of decisive intervention in the Kurukṣetra context.