Shloka 44
कालयुक्तधर्मविवेकः
Discerning Dharma in Accord with Time
अपरे च महाभाग्या मन्दभाग्यास्तथापरे । अकुलीनास्तथा चान्ये कुलीनाश्न तथापरे,इस जगत्में कुछ लोग महान् भाग्यशाली हैं तो कुछ लोग मन्दभाग्य हैं, कुछ लोग निन्दित कुलमें उत्पन्न हैं तो दूसरे लोग उच्चकुलमें
apare ca mahābhāgyā mandabhāgyās tathāpare | akulīnāś tathā cānye kulīnāś ca tathāpare ||
ఈ లోకములో కొందరు మహాభాగ్యశాలులు, మరికొందరు మందభాగ్యులు. కొందరు అకులీనముగా (నిందిత వంశములో) జన్మించుదురు; మరికొందరు కులీనులుగా (ఉన్నత వంశములో) పుట్టుదురు.
श्रीमहेश्वर उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the observable diversity of human conditions—fortune and birth-status vary widely—setting up an ethical reflection that social standing and worldly luck are not uniform and should not be treated as the sole measure of worth.
Maheshvara is speaking in Anushasana Parva, describing how people in the world differ: some are highly fortunate, others less so; some are born in low-status families, others in noble families—introducing a discussion on the moral meaning of such differences.