Shloka 53
धर्मनिन्दा–धर्मोपासनाफलम् तथा साध्वाचारलक्षणम्
Fruits of Disparaging vs. Observing Dharma; Marks of Good Conduct
Devanagari script
एते योनिफला देवि स्थानभागनिदर्शका: । स्वयं च वरदेनोक्ता ब्रह्मणा सृजता प्रजा:,देवि! ये जो चारों वर्णोंके स्थान और विभाग बतलाये गये हैं, ये उस-उस जातिमें जन्म ग्रहण करनेके फल हैं। प्रजाकी सृष्टि करते समय वरदाता ब्रह्माजीने स्वयं ही यह बात कही है
Translation
దేవీ! వర్ణాల స్థానాలు, విభాగాలు అని చెప్పబడినవి జన్మ (యోని) ఫలాలను సూచించేవే. ప్రజలను సృష్టించే సమయంలో వరదాత బ్రహ్మదేవుడు స్వయంగా ఇదే పలికాడు.
Word by Word
एतेthese
एते:
Karta
TypeAdjective
Rootएतद्
FormMasculine, Nominative, Plural
योनिफलाःresults (fruits) of birth/womb (i.e., of being born in a particular class)
योनिफलाः:
Karta
TypeNoun
Rootयोनिफल
FormMasculine, Nominative, Plural
देविO goddess
देवि:
TypeNoun
Rootदेवी
FormFeminine, Vocative, Singular
स्थानभागनिदर्शकाःindicating (showing) the place and division (allotment)
स्थानभागनिदर्शकाः:
Karta
TypeAdjective
Rootस्थानभागनिदर्शक
FormMasculine, Nominative, Plural
स्वयम्himself
स्वयम्:
TypeIndeclinable
Rootस्वयम्
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
वरदेनby the boon-giver
वरदेन:
Karana
TypeNoun
Rootवरद
FormMasculine, Instrumental, Singular
उक्ताःsaid/declared
उक्ताः:
TypeVerb
Rootउक्त
FormMasculine, Nominative, Plural, क्त (past passive participle)
ब्रह्मणाby Brahmā
ब्रह्मणा:
Karana
TypeNoun
Rootब्रह्मन्
FormMasculine, Instrumental, Singular
सृजताwhile creating
सृजता:
Karana
TypeVerb
Rootसृज्
FormMasculine, Instrumental, Singular, शतृ (present active participle)
प्रजाःcreatures/subjects (progeny)
प्रजाः:
Karma
TypeNoun
Rootप्रजा
FormFeminine, Accusative, Plural
Speaker
श्रीमहेश्वर उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes