Shloka 51
धर्मनिन्दा–धर्मोपासनाफलम् तथा साध्वाचारलक्षणम्
Fruits of Disparaging vs. Observing Dharma; Marks of Good Conduct
Devanagari script
सर्वो<यं ब्राह्मणो लोके वृत्तेन तु विधीयते । वृत्ते स्थितस्तु शूद्रो5पि ब्राह्मणत्वं नियच्छति
Transliteration
sarvo ’yaṃ brāhmaṇo loke vṛttena tu vidhīyate | vṛtte sthitas tu śūdro ’pi brāhmaṇatvaṃ niyacchati ||
Translation
ఈ లోకంలో బ్రాహ్మణ సముదాయపు స్థానం కేవలం సదాచారం (వృత్తం) వలననే నిలుస్తుంది. సదాచారంలో స్థిరంగా ఉన్న శూద్రుడుకూడా బ్రాహ్మణత్వాన్ని పొందగలడు.
Word by Word
सर्वःentire/whole
सर्वः:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Nominative, Singular
अयम्this
अयम्:
Karta
TypePronoun
Rootइदम्
FormMasculine, Nominative, Singular
ब्राह्मणःBrahmin
ब्राह्मणः:
Karta
TypeNoun
Rootब्राह्मण
FormMasculine, Nominative, Singular
लोकेin the world
लोके:
Adhikarana
TypeNoun
Rootलोक
FormMasculine, Locative, Singular
वृत्तेनby conduct/behavior
वृत्तेन:
Karana
TypeNoun
Rootवृत्त
FormNeuter, Instrumental, Singular
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
विधीयतेis determined/ordained (is made to be)
विधीयते:
TypeVerb
Rootधा (वि + धा)
FormPresent, Passive (Ātmanepada form), Third, Singular
वृत्तेin conduct (in good behavior)
वृत्ते:
Adhikarana
TypeNoun
Rootवृत्त
FormNeuter, Locative, Singular
स्थितःstanding/abiding
स्थितः:
Karta
TypeAdjective
Rootस्था (क्त)
FormMasculine, Nominative, Singular
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
शूद्रःa Shudra
शूद्रः:
Karta
TypeNoun
Rootशूद्र
FormMasculine, Nominative, Singular
अपिeven/also
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
ब्राह्मणत्वम्Brahminhood/status of a Brahmin
ब्राह्मणत्वम्:
Karma
TypeNoun
Rootब्राह्मणत्व
FormNeuter, Accusative, Singular
नियच्छतिattains/obtains (lit. restrains/holds to oneself)
नियच्छति:
TypeVerb
Rootयम् (नि + यम्)
FormPresent, Parasmaipada, Third, Singular
Speaker
श्रीमहेश्वर उवाच
Characters & Entities
Ś
Śrī Maheśvara (Mahādeva/Śiva)B
BrāhmaṇaŚ
ŚūdraVerse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes