Shloka 62
Rudra-Śiva: Names, Two Natures, and the Logic of Epithets (रुद्रनाम-बहुरूपत्व-प्रकरणम्)
श्रीमहेश्वर उवाच ब्राह्मणा लोकसारेण सृष्टा धात्रा गुणार्थिना । लोकांस्तारयितुं कृत्स्नान् मर्त्येषु क्षितिदेवता:
śrīmaheśvara uvāca | brāhmaṇā lokasāreṇa sṛṣṭā dhātrā guṇārthinā | lokāṁstārayituṁ kṛtsnān martyeṣu kṣitidevatāḥ ||
శ్రీమహేశ్వరుడు పలికెను—దేవీ! గుణఫలాభిలాషతో సృష్టికర్త ధాతా జగత్సారమునుండి మృత్యులోకమందు బ్రాహ్మణులను సృష్టించాడు, సమస్త లోకములను తరింపజేయుటకై. మనుష్యులలో వారు ‘క్షితిదేవతలు’; అందుచేత ముందుగా వారి ధర్మము, కర్మములు, వాటి ఫలములను నేను వివరిస్తాను; బ్రాహ్మణులలోనున్న ధర్మమే పరమధర్మమని భావించబడుతుంది.
श्रीमहेश्वर उवाच
Educational Q&A
The verse asserts that Brāhmaṇas are created from the ‘essence of the world’ to guide and uplift society; hence their dharma—grounded in learning, restraint, and ritual responsibility—is presented as paradigmatic and ‘highest’ in the text’s ethical hierarchy.
Śiva (Śrī Maheśvara) addresses Devī and begins a discourse on Brāhmaṇa-dharma, explaining their cosmic origin by the Creator and announcing that he will first describe their duties and the results of their prescribed actions.