Shloka 1
Rudra-Śiva: Names, Two Natures, and the Logic of Epithets (रुद्रनाम-बहुरूपत्व-प्रकरणम्)
(दाक्षिणात्य अधिक पाठके ६६ लोक मिलाकर कुल ५७३ “लोक हैं) #स्न्ैमा+ (2) आमने एकचत्वारिंशर्दाधिकशततमो< ध्याय: शिव-पार्वतीका धर्मविषयक संवाद--वर्णाश्रम धर्मसम्बन्धी आचार एवं प्रवृत्ति-निवृत्तिरूप धर्मका निरूपण श्रीभगवानुवाच तिलोत्तमा नाम पुरा ब्रह्मणा योषिदुत्तमा । तिल॑ तिल॑ समुद्धृत्य रत्नानां निर्मिता शुभा
bhīṣma uvāca | tilottamā nāma purā brahmaṇā yoṣiduttamā | tilaṁ tilaṁ samuddhṛtya ratnānāṁ nirmitā śubhā ||
భీష్ముడు పలికెను—పూర్వకాలంలో బ్రహ్మదేవుడు తిలోత్తమా అనే అత్యుత్తమ స్త్రీని సృష్టించెను. సమస్త రత్నముల సారాన్ని తిల తిలగా సంగ్రహించి ఆమె శుభాంగాలను నిర్మించెను; అందువల్ల ఆమె ‘తిలోత్తమా’ అని ప్రసిద్ధి పొందెను।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse introduces an exemplum: Tilottamā is portrayed as a being fashioned from the finest essence of jewels, setting up a discussion on dharma by using an idealized creation to frame themes of auspicious qualities, excellence, and the standards by which conduct and character may be evaluated.
Bhishma begins recounting an ancient account in which Brahmā creates an extraordinarily beautiful and auspicious woman named Tilottamā, describing her as formed by extracting the subtlest essence from all precious gems.