Shloka 18

Adhyāya 142: Cyavana, the Devas’ Arrogance, and Vāyu’s Counsel on Protecting Brāhmaṇas

Devanagari script

राजा मित्रसहश्चैव वसिष्ठाय महात्मने । मदयमन्तीं प्रियां भार्या दत्त्वा च त्रिदिवं गत:,राजा मित्रसह महात्मा वसिष्ठ मुनिको अपनी प्यारी पत्नी मदयन्ती सेवाके लिये देकर स्वर्गलोकमें चले गये

Transliteration

rājā mitrasahaś caiva vasiṣṭhāya mahātmane | madayantīṁ priyāṁ bhāryāṁ dattvā ca tridivaṁ gataḥ ||

Translation

భీష్ముడు పలికెను— రాజు మిత్రసహుడు మహాత్ముడైన వసిష్ఠునికి సేవార్థం తన ప్రియ భార్య మదయంతీని అర్పించి త్రిదివమునకు (స్వర్గమునకు) వెళ్లెను.

Word by Word

• राजा: the king
• राजा: Karta
• Type: Noun
• Root: राजन्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• मित्रसहः: Mitrasa(h)a (proper name)
• मित्रसहः: Karta
• Type: Noun
• Root: मित्रसह
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

• एव: indeed/just
• Type: Indeclinable
• Root: एव

• वसिष्ठाय: to Vasiṣṭha
• वसिष्ठाय: Sampradana
• Type: Noun
• Root: वसिष्ठ
• Form: Masculine, Dative, Singular

• महात्मने: to the great-souled (sage)
• महात्मने: Sampradana
• Type: Adjective
• Root: महात्मन्
• Form: Masculine, Dative, Singular

• मदयन्तीम्: Madayantī (proper name)
• मदयन्तीम्: Karma
• Type: Noun
• Root: मदयन्ती
• Form: Feminine, Accusative, Singular

• प्रियाम्: beloved/dear
• प्रियाम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: प्रिय
• Form: Feminine, Accusative, Singular

• भार्याम्: wife
• भार्याम्: Karma
• Type: Noun
• Root: भार्या
• Form: Feminine, Accusative, Singular

• दत्त्वा: having given
• Type: Verb
• Root: दा
• Form: Absolutive (Gerund), Parasmaipada (active sense), having given

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

• त्रिदिवम्: heaven (the threefold heaven)
• त्रिदिवम्: Karma
• Type: Noun
• Root: त्रिदिव
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• गतः: gone/has gone
• Type: Verb
• Root: गम्
• Form: Past active participle (kta), Masculine, Nominative, Singular

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

• Bhīṣma
• Mitrasaha (king)
• Vasiṣṭha (sage)
• Madayantī
• Tridiva (heaven)