Previous Verse
Next Verse

Shloka 53

Śiva-nāmānukīrtana-prastāvaḥ

Prologue to the praise of Śiva and the Upamanyu testimony

धारानिनादैर्विहगप्रणादै: शुभैस्तथा बूंहितैः: कुज्जराणाम्‌ | गीतैस्तथा किन्नराणामुदारै: शुभै: स्वनै: सामगानां च वीर,वीर! पर्वतशिखरोंसे झरते हुए झरनोंकी झर-झर ध्वनि, विहंगमोंके सुन्दर कलरव, हाथियोंकी गर्जना, किन्नरोंक उदार (मनोहर) गीत तथा सामगान करनेवाले सामवेदी विद्वानोंके मंगलमय शब्द उस वन-प्रान्तको संगीतमय बना रहे थे

dhārāninādair vihagapraṇādaiḥ śubhais tathā bṛṃhitaiḥ kuñjarāṇām | gītaiś tathā kinnarāṇām udāraiḥ śubhaiḥ svanaiḥ sāmagānāṃ ca vīra vīra |

వీరా! పర్వతశిఖరాల నుంచి జారే జలధారల మర్మరధ్వని, పక్షుల మధుర కిలకిల, ఏనుగుల ఘోష, కిన్నరుల ఉదారమైన మనోహర గీతాలు, అలాగే సామగానం చేసే సామవేద పండితుల మంగళధ్వనులు—ఇవన్నీ ఆ వనప్రాంతాన్ని సంగీతమయంగా చేసాయి.

धाराby streams (waterfalls)
धारा:
Karana
TypeNoun
Rootधारा
FormFeminine, Instrumental, Plural
निनादैःby sounds/roars
निनादैः:
Karana
TypeNoun
Rootनिनाद
FormMasculine, Instrumental, Plural
विहगof birds
विहग:
Karana
TypeNoun
Rootविहग
FormMasculine, Genitive, Plural
प्रणादैःby calls/cries
प्रणादैः:
Karana
TypeNoun
Rootप्रणाद
FormMasculine, Instrumental, Plural
शुभैःauspicious/pleasant
शुभैः:
Karana
TypeAdjective
Rootशुभ
FormMasculine, Instrumental, Plural
तथाand also/likewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
बृंहितैःby trumpeting/roaring (sounds)
बृंहितैः:
Karana
TypeNoun
Rootबृंहित
FormNeuter, Instrumental, Plural
कुञ्जराणाम्of elephants
कुञ्जराणाम्:
Karana
TypeNoun
Rootकुञ्जर
FormMasculine, Genitive, Plural
गीतैःby songs
गीतैः:
Karana
TypeNoun
Rootगीत
FormNeuter, Instrumental, Plural
तथाand also
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
किन्नराणाम्of Kinnaras
किन्नराणाम्:
Karana
TypeNoun
Rootकिन्नर
FormMasculine, Genitive, Plural
उदारैःnoble/beautiful
उदारैः:
Karana
TypeAdjective
Rootउदार
FormNeuter, Instrumental, Plural
शुभैःauspicious/pleasant
शुभैः:
Karana
TypeAdjective
Rootशुभ
FormMasculine, Instrumental, Plural
स्वनैःby sounds
स्वनैः:
Karana
TypeNoun
Rootस्वन
FormMasculine, Instrumental, Plural
सामगानाम्of Sāma-chanters
सामगानाम्:
Karana
TypeNoun
Rootसामग
FormMasculine, Genitive, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
वीरO hero
वीर:
TypeNoun
Rootवीर
FormMasculine, Vocative, Singular
वीरO hero
वीर:
TypeNoun
Rootवीर
FormMasculine, Vocative, Singular

वासुदेव उवाच

V
Vāsudeva (Kṛṣṇa)
M
mountain-peaks (parvata-śikhara)
W
waterfalls/streams (dhārā)
B
birds (vihaga)
E
elephants (kuñjara)
K
Kinnaras
S
Sāma-chanters / Sāmavedic singers (sāmagāna)

Educational Q&A

The verse highlights the ethical-religious mood created by śubha (auspicious) sounds: nature’s harmony and Vedic chant together sanctify a place, suggesting that environments shaped by purity, beauty, and sacred speech support dharmic reflection and right conduct.

Vāsudeva describes a forest-region near mountain-peaks as filled with layered sounds—waterfalls, birds, elephants, celestial Kinnara music, and Sāma-chanting—portraying a serene, spiritually charged setting.