Shloka 46

धवककुभकदम्बनारिकेलै: कुरबककेतकजम्बुपाटलाभि: । वटवरुणकवत्सना भबिल्वै: सरलकपित्थप्रियालसालतालै:,धव, ककुभ (अर्जुन), कदम्ब, नारियल, कुरबक, केतक, जामुन, पाटल, बड़, वरुणक, वत्सनाभ, बिल्व, सरल, कपित्थ, प्रियाल, साल, ताल, बेर, कुन्द, पुत्नाग, अशोक, आम्र, अतिमुक्त, महुआ, कोविदार, चम्पा तथा कटहल आदि बहुत-से फल-फूल देनेवाले विविध वन्य वृक्ष उस आश्रमकी शोभा बढ़ा रहे थे। फूलों, गुल्मों और लताओंसे वह व्याप्त था। केलेके कुंज उसकी शोभाको और भी बढ़ा रहे थे

dhavakkubhakadambanārikelaiḥ kurabakaketakajambupāṭalābhiḥ | vaṭavaruṇakavatsanā bhabilvaiḥ saralakapitthapriyālasālatālaiḥ ||

వాసుదేవుడు పలికెను—ధవ, కకుభ, కదంబ, నారికేళ, కురబక, కేతక, జంబూ, పాటల, వట, వరుణక, వత్సనాభ, బిల్వ, శరల, కపిత్థ, ప్రియాల, శాల, తాళ వంటి అనేక పుష్పఫలప్రదమైన వన్యవృక్షాలు ఆ ఆశ్రమాన్ని అలంకరించెను. అది పుష్పాలు, పొదలు, లతలతో నిండియుండెను; కదళీ వనాలు దాని శోభను మరింత పెంచెను.

धवwith dhava trees
धव:
Karana
TypeNoun
Rootधव
FormMasculine, Instrumental, Plural
ककुभwith kakubha (arjuna) trees
ककुभ:
Karana
TypeNoun
Rootककुभ
FormMasculine, Instrumental, Plural
कदम्बwith kadamba trees
कदम्ब:
Karana
TypeNoun
Rootकदम्ब
FormMasculine, Instrumental, Plural
नारिकेलwith coconut trees
नारिकेल:
Karana
TypeNoun
Rootनारिकेल
FormMasculine, Instrumental, Plural
कुरबकwith kurabaka plants/trees
कुरबक:
Karana
TypeNoun
Rootकुरबक
FormMasculine, Instrumental, Plural
केतकwith ketaka (screw-pine) plants
केतक:
Karana
TypeNoun
Rootकेतक
FormMasculine, Instrumental, Plural
जम्बुwith jambu (rose-apple) trees
जम्बु:
Karana
TypeNoun
Rootजम्बु
FormMasculine, Instrumental, Plural
पाटलwith pāṭala trees
पाटल:
Karana
TypeNoun
Rootपाटल
FormMasculine, Instrumental, Plural
वटwith banyan trees
वट:
Karana
TypeNoun
Rootवट
FormMasculine, Instrumental, Plural
वरुणकwith varuṇaka trees
वरुणक:
Karana
TypeNoun
Rootवरुणक
FormMasculine, Instrumental, Plural
वत्सनाभwith vatsanābha trees/plants
वत्सनाभ:
Karana
TypeNoun
Rootवत्सनाभ
FormMasculine, Instrumental, Plural
बबिल्वwith ba-bilva (bilva variety) trees
बबिल्व:
Karana
TypeNoun
Rootबबिल्व
FormMasculine, Instrumental, Plural
सरलwith śarala (pine/deodar) trees
सरल:
Karana
TypeNoun
Rootसरल
FormMasculine, Instrumental, Plural
कपित्थwith kapittha (wood-apple) trees
कपित्थ:
Karana
TypeNoun
Rootकपित्थ
FormMasculine, Instrumental, Plural
प्रियालwith priyāla trees
प्रियाल:
Karana
TypeNoun
Rootप्रियाल
FormMasculine, Instrumental, Plural
सालwith śāla trees
साल:
Karana
TypeNoun
Rootसाल
FormMasculine, Instrumental, Plural
तालwith tāla (palm) trees
ताल:
Karana
TypeNoun
Rootताल
FormMasculine, Instrumental, Plural

वासुदेव उवाच

V
Vāsudeva (Kṛṣṇa)
D
dhava tree
K
kakubha (arjuna) tree
K
kadamba tree
C
coconut (nārikela)
K
kurabaka
K
ketaka
J
jambū (jamun)
P
pāṭala
B
banyan (vaṭa)
V
varuṇaka
V
vatsanābha
B
bilva
Ś
śarala
K
kapittha
P
priyāla
Ś
śāla
T
tāla

Educational Q&A

The verse conveys the ideal of an āśrama as a harmonious, life-sustaining space—rich in fruit and flowers—suggesting that dharmic living is supported by simplicity, abundance without violence, and reverence for the natural order.

Vāsudeva is describing the beauty and richness of a hermitage: it is surrounded by many varieties of trees and plants, creating an auspicious and serene setting for the events and teachings that follow.