Shloka 37
क्षेत्रीौषध्यो यज्ञवाहाश्छन्दांस्यृषिगणाध्वरा: । समुद्रा दक्षिणास्तोभा ऋक्षाणि पितरो ग्रहा:
kṣetrī auṣadhyo yajñavāhāś chandāṁsy ṛṣigaṇādhvarāḥ | samudrā dakṣiṇāstobhā ṛkṣāṇi pitaro grahāḥ ||
క్షేత్రములు, ఔషధములు, యజ్ఞవాహకులు, ఛందస్సులు, అధ్వరములు నిర్వహించే ఋషిగణములు; సముద్రములు, దక్షిణలు, స్తోభగానములు; నక్షత్రములు, పితరులు, గ్రహములు—ఇవన్నీ (ఆ దివ్య ధర్మవ్యవస్థలో) అంతర్భూతములు.
वासुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse teaches an all-encompassing vision of dharma: ritual elements (yajña, chandas, stobha, dakṣiṇā), natural supports (fields, herbs, oceans), and cosmic regulators (constellations, ancestors, planets) form a single integrated sacred order. Ethical life therefore includes reverence for tradition, gratitude through right giving, and responsible care for the natural and cosmic rhythms that sustain society.
Vāsudeva is enumerating categories of beings and principles to show the breadth of the divine/cosmic manifestation being discussed. By listing ritual agents, Vedic forms, natural features, and celestial/ancestral powers, he frames the teaching as universal—extending from sacrificial practice to the structure of the cosmos.