Shloka 184
Śiva-nāmānukīrtana-prastāvaḥ
Prologue to the praise of Śiva and the Upamanyu testimony
Devanagari script
हरचरणनिरतमतिना भवितव्यमनार्जवं युगं प्राप्य । संसारभयं न भवति हरभक्तिरसायनं पीत्वा
Translation
కుటిలమైన కలియుగము వచ్చినా, మనిషి తన మనస్సును హరుని (శంకరుని) పాదారవిందముల ధ్యానములో నిలిపి యుండవలెను. శివభక్తి అనే రసాయనమును పానము చేసినవానికి సంసారభయము ఉండదు.
Word by Word
हरof Hara (Śiva)
हर:
Sambandha
TypeNoun
Rootहर (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive, Singular
चरणin/at the two feet
चरण:
Adhikarana
TypeNoun
Rootचरण (प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter, Locative, Dual
निरतengaged/absorbed
निरत:
Karana
TypeAdjective
Rootनिरत (कृदन्त; √रम्)
FormFeminine, Instrumental, Singular
मतिनाwith the mind/understanding
मतिना:
Karana
TypeNoun
Rootमति (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Instrumental, Singular
भवितव्यम्it should be / must be
भवितव्यम्:
Karta
TypeAdjective
Rootभवितव्य (कृदन्त; √भू)
FormNeuter, Nominative, Singular
अनार्जवम्crookedness / lack of straightforwardness
अनार्जवम्:
Karma
TypeNoun
Rootअनार्जव (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Singular
युगम्an age (yuga)
युगम्:
Karma
TypeNoun
Rootयुग (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Singular
प्राप्यhaving attained
प्राप्य:
TypeIndeclinable
Rootप्राप्य (कृदन्त; √आप् with प्र-)
FormAbsolutive (क्त्वान्त/ल्यप्)
संसारof worldly existence (saṃsāra)
संसार:
Sambandha
TypeNoun
Rootसंसार (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive, Singular
भयम्fear
भयम्:
Karta
TypeNoun
Rootभय (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Nominative, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
भवतिis/occurs
भवति:
TypeVerb
Root√भू
FormPresent, Third, Singular, Parasmaipada
हरof Hara (Śiva)
हर:
Sambandha
TypeNoun
Rootहर (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive, Singular
भक्तिdevotion
भक्ति:
Karta
TypeNoun
Rootभक्ति (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative, Singular
रसायनम्elixir/tonic
रसायनम्:
Karma
TypeNoun
Rootरसायन (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Singular
पीत्वाhaving drunk
पीत्वा:
TypeIndeclinable
Rootपीत्वा (कृदन्त; √पा)
FormAbsolutive (क्त्वान्त)
Speaker
वासुदेव उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Sandhi Notes