Shloka 3
ब्राह्मण–क्षत्रिय-श्रेष्ठता-विवादः
Arjuna–Vāyu Dialogue on Brāhmaṇa and Kṣatriya Precedence
Devanagari script
अतितेजस्विन: सर्वे महावीर्या महागजा: । धारयन्ति महीं कृत्स्नां सशैलवनकाननाम्,“यह रसातलमें विचरनेवाला, महाबली, शक्ति-शाली, महान् सत्त्व और पराक्रमसे युक्त तेजस्वी रेणुक नामवाला नाग यहाँ उपस्थित है। सब-के-सब महान् गजराज (दिग्गज) अत्यन्त तेजस्वी और महापराक्रमी होते हैं। वे पर्वत, वन और काननोंसहित समूची पृथ्वीको धारण करते हैं
Transliteration
atitejasvinaḥ sarve mahāvīryā mahāgajāḥ | dhārayanti mahīṁ kṛtsnāṁ saśailavanakānanām ||
Translation
ఆ మహాగజులు (దిగ్గజులు) అందరూ అత్యంత తేజస్సుతో, మహావీర్యంతో యుక్తులు. వారు పర్వతాలు, వనాలు, కాననాలతో కూడిన సమస్త భూమిని ధరిస్తారు.
Word by Word
अतितेजस्विनःexceedingly radiant/very powerful
अतितेजस्विनः:
Karta
TypeAdjective
Rootअतितेजस्विन्
FormMasculine, Nominative, Plural
सर्वेall
सर्वे:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Nominative, Plural
महावीर्याःof great strength/energy
महावीर्याः:
Karta
TypeAdjective
Rootमहावीर्य
FormMasculine, Nominative, Plural
महागजाःgreat elephants (diggajas)
महागजाः:
Karta
TypeNoun
Rootमहागज
FormMasculine, Nominative, Plural
धारयन्तिthey bear/support
धारयन्ति:
Karta
TypeVerb
Rootधृ
FormPresent, Third, Plural, Parasmaipada
महींthe earth
महीं:
Karma
TypeNoun
Rootमही
FormFeminine, Accusative, Singular
कृत्स्नाम्entire/whole
कृत्स्नाम्:
Karma
TypeAdjective
Rootकृत्स्न
FormFeminine, Accusative, Singular
सशैलवनकाननाम्together with mountains, forests, and groves
सशैलवनकाननाम्:
Karma
TypeAdjective
Rootस-शैल-वन-कानन
FormFeminine, Accusative, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Characters & Entities
B
BhīṣmaM
mahāgaja (diggaja)M
mahī (earth)Ś
śaila (mountains)V
vana (forests)K
kānana (groves/woodlands)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes