Shloka 28
नानाबुद्धिरुचो लोके मनुष्यान् नूनमिच्छसि । ग्रहीतुं स्वगुणै: सर्वास्तेनासि हरिण: कृश:,निश्चय ही संसारमें नाना प्रकारकी बुद्धि और भिन्न-भिन्न रुचि रखनेवाले लोग रहते हैं। उन सबको तुम अपने गुणोंसे वशमें करना चाहते हो। इसीलिये क्षीणकाय और पाण्डुवर्णके हो रहे हो
nānā-buddhi-rucau loke manuṣyān nūnam icchasi | grahītuṁ sva-guṇaiḥ sarvās tenāsi hariṇaḥ kṛśaḥ ||
నిశ్చయంగా ఈ లోకంలో వివిధ బుద్ధులు, భిన్న రుచులు గల మనుష్యులందరినీ నీ గుణాలతో ఆకర్షించి వశపరచుకోవాలని నీవు కోరుతున్నావు. ఆ సంకల్పభారంతోనే, ఓ హరిణా, నీవు క్షీణిస్తున్నావు.
ब्राह्मण उवाच
Educational Q&A
People differ widely in intellect and preference; trying to control or satisfy everyone through one’s own virtues can exhaust a person. The verse cautions against overextending oneself in the attempt to win universal approval or compliance.
A brāhmaṇa addresses someone who has grown pale and thin, diagnosing the cause as an intense determination to bring all kinds of people—each with different views and tastes—under influence. The deer-simile highlights the speaker’s concern about the listener’s depletion.