Shloka 12
अध्याय १२८: शिव–उमा संवादः — तिलोत्तमा, श्मशान-मेध्यता, तथा चातुर्वर्ण्य-धर्मः
Chapter 128: Śiva–Umā Dialogue—Tilottamā, the Ritual Valence of the Śmaśāna, and the Fourfold Duty-Code
गुणवान् विगुणानन्यान् नूनं पश्यसि सत्कृतान् । प्राज्ञो5प्राज्ञान् विनीतात्मा तेनासि हरिण: कृश:
guṇavān viguṇān anyān nūnaṃ paśyasi satkṛtān | prājño 'prājñān vinītātmā tenāsi hariṇaḥ kṛśaḥ ||
బ్రాహ్మణుడు అన్నాడు—“నిశ్చయంగా నీవు చూస్తున్నావు: గుణహీనులు సత్కారము పొందుతున్నారు, గుణవంతులు గౌరవం పొందడం లేదు. నీవు జ్ఞానవంతుడవై, వినయశీలుడవై ఉండి కూడా అజ్ఞులు గౌరవింపబడుట చూచి, ఆ అన్యాయభారంతో హరిణంలా వర్ణం వెలిసిపోయి కృశుడవయ్యావు.”
ब्राह्मण उवाच
Educational Q&A
The verse highlights a common ethical tension: worldly honour does not always align with true virtue. Seeing the unworthy praised while the worthy are neglected can cause inner distress; the implied counsel is to recognize this mismatch without letting it destroy one’s steadiness and self-discipline.
A Brahmin addresses someone who is visibly weakened and disheartened. He diagnoses the cause as grief born from observing society’s inversion of values—foolish or unworthy people being respected while the wise and virtuous are not.