Shloka 1
Dvaipāyana–Kīṭa Saṃvāda: Karmic Memory, Fear of Death, and Embodied Pleasure
भीकम (2 अमान चतुर्दशाधिकशततमो< ध्याय: हिंसा और मांसभक्षणकी घोर निन्दा वैशम्पायन उवाच ततो युधिछिरो राजा शरतल्पे पितामहम् | पुनरेव महातेजा: पप्रच्छ वदतां वर:
Vaiśampāyana uvāca | tato yudhiṣṭhiro rājā śaratālpe pitāmaham | punar eva mahātejāḥ papraccha vadatāṃ varaḥ ||
వైశంపాయనుడు అన్నాడు—అప్పుడు రాజు యుధిష్ఠిరుడు, బాణశయ్యపై ఉన్న పితామహుడు భీష్ముని మళ్లీ ప్రశ్నించాడు. మహాతేజస్సుగల రాజు, వాక్చాతుర్యంలో శ్రేష్ఠుడు, మరింత ఉపదేశాన్ని కోరాడు—అక్కడ హింసా మరియు మాంసభక్షణంపై ఘోర నింద చెప్పబడబోతోంది.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse frames a renewed inquiry into dharma: Yudhiṣṭhira seeks authoritative guidance from Bhīṣma, and the chapter’s ethical thrust (as indicated by the heading) moves toward a strong denunciation of violence and flesh-eating, grounding moral conduct in restraint and compassion.
After the war, Bhīṣma lies on the śaratālpa and instructs Yudhiṣṭhira. Here, Vaiśampāyana narrates that Yudhiṣṭhira again approaches Bhīṣma with questions, initiating the next segment of counsel.