Shloka 9
मांसभक्षण-दोषाः तथा अहिंसाया माहात्म्यम् | Faults of Meat-Consumption and the Supremacy of Ahiṃsā
प्रत्याख्याने च दाने च सुखदुःखे प्रियाप्रिये आत्मौपम्येन पुरुष: प्रमाणमधिगच्छति
pratyākhyāne ca dāne ca sukhaduḥkhe priyāpriye ātmaupamyena puruṣaḥ pramāṇam adhigacchati
అడిగినప్పుడు ఇవ్వడం లేదా తిరస్కరించడం, సుఖం-దుఃఖం కలిగించడం, ప్రియ-అప్రియం చేయడం—ఇవన్నిటిలో మనిషి ఆత్మౌపమ్యంతోనే సరైన ప్రమాణాన్ని పొందుతాడు; తాను అనుభవించే ఆనంద-విషాదాలే ఇతరులకూ ఉంటాయని గ్రహించాలి।
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
Ethical judgment should be guided by ātmaupamya—placing oneself in another’s position. Since others experience pleasure and pain as we do, one should measure actions like giving, refusing, pleasing, or displeasing by that empathetic standard.
In the Anuśāsana Parva’s instruction on dharma, Yudhiṣṭhira articulates a practical criterion for right conduct: when deciding how to treat others—especially in matters of requests, gifts, and interpersonal harm or benefit—one should use self-comparison to discern the proper course.