Shloka 91
Ahiṃsā as Threefold Restraint (Mind–Speech–Action) and the Ethics of Consumption
श्वा भूत्वा कृतकर्मासौ जायते मानुषस्तत: । तत्रापत्यं समुत्पाद्य मृतो जायति मूषिक:,कुत्ता होनेपर पापकर्मका भोग समाप्त करके वह मनुष्ययोनिमें जन्म लेता है। मनुष्ययोनिमें भी वह एक ही संतान पैदा करके मर जाता है और शेष पापका फल भोगनेके लिये चूहा होता है
śvā bhūtvā kṛtakarmāsau jāyate mānuṣas tataḥ | tatrāpatyaṃ samutpādya mṛto jāyati mūṣikaḥ ||
కుక్కగా ఉండి తన కృతకర్మ ఫలాన్ని అనుభవించి తరువాత మానవ యోనిలో జన్మిస్తాడు. అక్కడ కూడా ఒక్క సంతానం కలిగి మరణించి, మిగిలిన పాపఫలాన్ని అనుభవించుటకు ఎలుకగా జన్మిస్తాడు.
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
The verse teaches the doctrine of karmic fruition across rebirths: a being may pass through animal and human births, experiencing and exhausting portions of past sinful results until the remaining residue is also undergone.
Yudhiṣṭhira describes a sequence of transmigrations: after living as a dog and finishing that portion of karmic consequence, the being is reborn human, begets one child, dies, and then takes birth as a mouse to experience the remaining sinful result.