Shloka 2
Ahiṃsā as Threefold Restraint (Mind–Speech–Action) and the Ethics of Consumption
केन वृत्तेन राजेन्द्र वर्तमाना नरा भुवि | प्राप्तुवन्त्युत्तमं स्वर्ग कथं च नरक॑ नूप,राजेन्द्र! पृथ्वीपर रहनेवाले मनुष्य किस बर्तावसे उत्तम स्वर्गलोक पाते हैं? और नरेश्वर! कैसा बर्ताव करनेसे वे नरकमें पड़ते हैं?
yudhiṣṭhira uvāca | kena vṛttena rājendra vartamānā narā bhuvi | prāpnuvanty uttamaṃ svargaṃ kathaṃ ca narakaṃ nṛpa ||
యుధిష్ఠిరుడు అన్నాడు— ఓ రాజేంద్రా! భూమిపై నివసించే మనుష్యులు ఏ విధమైన ఆచరణతో పరమ స్వర్గాన్ని పొందుతారు? మరియు ఓ నృపా! ఏ ఆచరణవల్ల వారు నరకంలో పడతారు?
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
The verse frames a dharma-inquiry: human destiny after death (svarga or naraka) is presented as dependent on one’s vṛtta—one’s habitual conduct and ethical way of living—rather than on status alone.
In Anuśāsana Parva, Yudhiṣṭhira, intent on understanding dharma in practical terms, asks the addressed kingly authority (commonly Bhīṣma in this parva’s instruction-setting) what kinds of behavior lead people to the highest heaven and what behavior leads them to hell.