Shloka 183
Ahiṃsā as Threefold Restraint (Mind–Speech–Action) and the Ethics of Consumption
एतत् त्रयमवाप्तव्यमधर्मपरिवर्जितम् | धर्म, अर्थ और काम--ये तीन जीवनके फल हैं, अतः मनुष्यको अधर्मके त्यागपूर्वक इन तीनोंको उपलब्ध करना चाहिये
etat trayam avāptavyam adharmaparivarjitam | dharma-artha-kāmāḥ trayo jīvanaphalāni, ataḥ manuṣyeṇa adharmasya tyāgapūrvakaṃ etāni trīṇi avāptavyāni ||
ఈ మూడు పొందవలసినవే; కాని అధర్మాన్ని ఆశ్రయించకుండా. ధర్మం, అర్థం, కామం—ఇవి మనుష్యజీవిత ఫలాలు; కాబట్టి అధర్మాన్ని విడిచి మాత్రమే ఈ మూడింటినీ పొందాలి.
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
Human goals—dharma (righteousness), artha (material welfare), and kāma (legitimate enjoyment)—may be pursued, but only by excluding adharma; ethical means are non-negotiable even when seeking prosperity or pleasure.
In the Anuśāsana Parva’s instruction-focused dialogue, Yudhiṣṭhira articulates a normative principle about the proper pursuit of life’s aims, emphasizing that the three goals must be sought with the prior abandonment of unrighteous conduct.