Shloka 122
Ahiṃsā as Threefold Restraint (Mind–Speech–Action) and the Ethics of Consumption
दशन् वै मानुषान्नित्यं पापात्मा स विशाम्पते । धान्यकी चोरी करनेवाले मनुष्यके शरीरमें दूसरे जन्ममें बहुत-से रोएँ पैदा होते हैं। प्रजानाथ! जो मानव तिलके चूर्णसे मिश्रित भोजनकी चोरी करता है, वह नेवलेके समान आकारवाला भयानक चूहा होता है तथा वह पापी सदा मनुष्योंको काटा करता है ।।
yudhiṣṭhira uvāca | daśan vai mānuṣān nityaṃ pāpātmā sa viśāṃpate |
యుధిష్ఠిరుడు పలికెను— ప్రజానాథా! ఆ పాపాత్ముడు ఏ ఏ జన్మలో పుట్టినా, నిత్యం మనుష్యులను కరిచే వాడై ఉంటాడు. ధాన్యాన్ని దొంగిలించినవానికి తదుపరి జన్మలో శరీరమంతా అనేక రోమాలు పుడతాయి. తిలపొడితో కలిపిన భోజనాన్ని దొంగిలించేవాడు నెవలిలాంటి ఆకారముగల భయంకర ఎలుకగా జన్మించి, ఆ పాపి ఎల్లప్పుడూ మనుష్యులను కరిస్తూనే ఉంటాడు।
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
The passage underscores karmic moral causality: theft—especially of basic sustenance—produces severe consequences, depicted as degrading rebirths and ongoing suffering. The ethical point is that taking what sustains others violates dharma and returns as a life marked by fear, harm, and loss of human dignity.
Within Anuśāsana Parva’s didactic setting, Yudhiṣṭhira speaks to a kingly figure (‘viśāṃpati’), voicing or eliciting a rule-like statement about a sinner who continually bites humans. The surrounding exposition (as reflected in the provided gloss) elaborates this as a catalogue of thefts and their karmic rebirth-results.