Shloka 2
मानसतीर्थ-शौचप्रशंसा | Praise of the ‘Mental Tīrtha’ and the Marks of Purity
Devanagari script
न ते शक््या दरिद्रेण यज्ञा: प्राप्तुं पितामह । बहूपकरणा यज्ञा नानासम्भारविस्तरा:,किन्तु पितामह! दरिद्र मनुष्य उन यज्ञोंका लाभ नहीं उठा सकता; क्योंकि उन यज्ञोंके उपकरण बहुत हैं और अनेक प्रकारके आयोजनोंके कारण उनका विस्तार बहुत बढ़ जाता है
Transliteration
yudhiṣṭhira uvāca | na te śakyā daridreṇa yajñāḥ prāptuṃ pitāmaha | bahūpakaraṇā yajñā nānāsambhāravistarāḥ ||
Translation
యుధిష్ఠిరుడు అన్నాడు— పితామహా! దరిద్రుడు ఆ యజ్ఞఫలాన్ని పొందలేడు; ఎందుకంటే యజ్ఞాలకు అనేక ఉపకరణాలు అవసరం, నానావిధమైన సామగ్రి-వ్యవస్థల వల్ల అవి విస్తారమవుతాయి।
Word by Word
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
तेto you
ते:
Sampradana
TypePronoun
Rootत्वद्
Formmasculine/feminine, dative, singular
शक्याःpossible, feasible
शक्याः:
TypeAdjective
Rootशक्य
Formmasculine, nominative, plural
दरिद्रेणby/for a poor man
दरिद्रेण:
Karana
TypeNoun
Rootदरिद्र
Formmasculine, instrumental, singular
यज्ञाःsacrifices
यज्ञाः:
Karta
TypeNoun
Rootयज्ञ
Formmasculine, nominative, plural
प्राप्तुम्to obtain, to accomplish
प्राप्तुम्:
TypeVerb
Rootप्र + आप्
Forminfinitive
पितामहO grandsire
पितामह:
TypeNoun
Rootपितामह
Formmasculine, vocative, singular
बहु-उपकरणाःhaving many implements
बहु-उपकरणाः:
TypeAdjective
Rootबहु + उपकरण
Formmasculine, nominative, plural
यज्ञाःsacrifices
यज्ञाः:
Karta
TypeNoun
Rootयज्ञ
Formmasculine, nominative, plural
नाना-सम्भार-विस्तराःhaving extensive arrangements of various kinds
नाना-सम्भार-विस्तराः:
TypeAdjective
Rootनाना + सम्भार + विस्तर
Formmasculine, nominative, plural
Speaker
युधिछिर उवाच
Characters & Entities
Y
YudhiṣṭhiraB
Bhīṣma (Pitāmaha)Y
Yajña (sacrifice/ritual)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes