Shloka 61
उपवासफलात्मकविधिः — Upavāsa as Yajña-Equivalent Merit
Angiras Teaching
स्वस्थ: सफलसंकल्प: सुखी विगतकल्मष: । अतः वह पवित्रात्मा पुरुष वस्त्राभूषणोंसे अलंकृत हो सैकड़ों स्त्रियोंसे भरे हुए और इच्छानुसार चलनेवाले सुवर्ण-सदृश विमानपर बैठकर रमण करता है। वह स्वस्थ, सफलमनोरथ, सुखी एवं निष्पाप होता है ।।
svāsthyaḥ saphala-saṅkalpaḥ sukhī vigata-kalmaṣaḥ | ataḥ sa pavi-trātmā puruṣaḥ vastrābhūṣaṇaiḥ alaṅkṛtaḥ śataśaḥ strībhiḥ parivṛtaḥ kāma-gamena suvarṇa-sadṛśena vimānena āruhya ramate | sa svāsthyaḥ saphala-manorathaḥ sukhī ca niṣpāpaḥ || anaśnan deham utsṛjya phalaṃ prāpnoti mānavaḥ | yaḥ pumān anaśana-vrataṃ kṛtvā dehaṃ tyajati sa prātaḥ-kāla-sūrya-sadṛśa-prabhāḥ suvarṇa-kāntiḥ vaidūrya-muktā-jāla-vibhūṣitaḥ vīṇā-mṛdaṅga-nināditaḥ patākā-dīpa-samujjvalitaḥ divya-ghaṇṭā-nādena ghoṣamāṇaḥ sahasrāpsarā-yukta-vimāne upaviśya divya-sukhaṃ bhuṅkte ||
అతడు ఆరోగ్యవంతుడవుతాడు; అతని సంకల్పాలు ఫలిస్తాయి; అతడు సుఖిగా, పాపరహితుడుగా ఉంటాడు. అందుచేత ఆ పవిత్రాత్ముడు వస్త్రాభరణాలతో అలంకృతుడై, వందల స్త్రీలతో నిండిన, ఇష్టానుసారంగా సంచరించే, బంగారంలా ప్రకాశించే విమానంలో కూర్చొని రమిస్తాడు. అనాశనవ్రతాన్ని ఆచరించి దేహాన్ని విడిచిన మనిషి ఈ ఫలాన్ని పొందుతాడు—ప్రాతఃసూర్యునివలె ప్రకాశించే, స్వర్ణకాంతితో దీప్తిమంతమైన, వైదూర్యమణులు మరియు ముత్యాలతో జడితమైన, వీణా–మృదంగ నాదాలతో మార్మోగే, పతాకలు మరియు దీపాలతో వెలిగే, దివ్య ఘంటానాదంతో ప్రతిధ్వనించే—అటువంటి విమానంలో సహస్ర అప్సరలతో కలిసి దివ్యసుఖాన్ని అనుభవిస్తాడు.
अंगियरा उवाच
Educational Q&A
The passage teaches that disciplined self-restraint—specifically the vow of fasting undertaken as a religious observance—purifies a person (vigata-kalmaṣa) and yields auspicious results. It frames ethical self-control as a cause of inner purity and meritorious destiny, expressed through the idiom of heavenly reward.
Aṅgiras describes the posthumous फल (reward) of one who performs an anaśana-vrata and then relinquishes the body: the person is portrayed as radiant and adorned, traveling in a wish-moving golden vimāna amid music, lights, and apsarases, enjoying divine pleasures—an illustrative depiction of the merit gained through the vow.