Previous Verse
Next Verse

Shloka 18

उपवासफलात्मकविधिः — Upavāsa as Yajña-Equivalent Merit

Angiras Teaching

सर्वकल्याणसम्पूर्ण: सर्वोषधिसमन्वित:,वह सब प्रकारके कल्याणमय साधनोंसे सम्पन्न तथा सब तरहकी ओषधियों (अन्न- फल आदि) से भरा-पूरा होता है। मार्गशीर्ष मासमें उपवास करनेसे मनुष्य दूसरे जन्ममें रोगरहित और बलवान होता है। उसके पास खेती-बारीकी सुविधा रहती है तथा वह बहुत धन-धान्यसे सम्पन्न होता है

sarva-kalyāṇa-sampūrṇaḥ sarvauṣadhi-samanvitaḥ | mārgaśīrṣa-māse upavāsaṃ kṛtvā manuṣyaḥ dvitīye janmani roga-rahitaḥ balavāṃś ca bhavati | tasya kṛṣi-bāri-sukha-sādhanaṃ bhavati, sa ca bahu-dhana-dhānya-sampannaḥ bhavati |

మనిషి సమస్త మంగళకర సాధనాలతో సంపూర్ణుడై, అన్నం-ఫలాలు మొదలైన అన్ని ఔషధసంపదలతో నిండివుంటాడు. మార్గశీర్ష మాసంలో ఉపవాసం చేస్తే, అతడు తదుపరి జన్మలో రోగరహితుడై బలవంతుడుగా జన్మిస్తాడు. అతనికి వ్యవసాయానికి అవసరమైన సౌకర్యాలు లభించి, అపార ధన-ధాన్యసంపత్తితో సమృద్ధుడవుతాడు.

सर्वकल्याणसम्पूर्णःcomplete with all auspiciousness
सर्वकल्याणसम्पूर्णः:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व-कल्याण-सम्पूर्ण
FormMasculine, Nominative, Singular
सर्वोषधिसमन्वितःendowed with all herbs/medicinal plants
सर्वोषधिसमन्वितः:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व-ओषधि-समन्वित
FormMasculine, Nominative, Singular

अंगियरा उवाच

A
Aṅgirā (speaker)
M
Mārgaśīrṣa (month)
U
upavāsa (fasting)
A
auṣadhi (medicinal herbs/provisions)
K
kṛṣi (agriculture)
D
dhana-dhānya (wealth and grain)

Educational Q&A

Seasonal religious discipline—specifically fasting in Mārgaśīrṣa—is presented as a dharmic practice that generates merit leading to health, strength, and stable prosperity (wealth, grain, and livelihood resources) in a future life.

Aṅgirā is describing the fruits (phala) of observing an upavāsa-vrata in the month of Mārgaśīrṣa, listing concrete outcomes: freedom from disease, bodily vigor, agricultural means, and abundance of wealth and grain.