Shloka 12
Śrī-nivāsa: Traits and Conditions for the Abode of Prosperity (श्री-निवासः)
परस्य वेश्माभिरतामलज्जा- मेवंविधां तां परिवर्जयामि । जो घरके बर्तनोंको सुव्यवस्थित रूपसे न रखकर इधर-उधर बिखेरे रहती हैं, सोच- समझकर काम नहीं करती हैं, सदा अपने पतिके प्रतिकूल ही बोलती हैं, दूसरोंके घरोंमें घूमने-फिरनेमें आसक्त रहती हैं और लज्जाको सर्वथा छोड़ बैठती हैं, उनको मैं त्याग देती हूँ ।।
bhīṣma uvāca | parasya veśmābhiratām alajjām evaṃvidhāṃ tāṃ parivarjayāmi | pāpām acokṣām avalehinīṃ ca vyapetadhairyāṃ kalahapriyāṃ ca ||
భీష్ముడు పలికెను—ఇతరుల ఇళ్లలో తిరగడములో ఆసక్తి గల, నిర్లజ్జ, అటువంటి స్వభావముగల స్త్రీని నేను దూరం చేస్తాను. అలాగే పాపాచారిణి, నియమసంయమములేని, లోభముచే పరాయిదానినీ తినివేయు (అవలేహిని), ధైర్యం కోల్పోయిన, కలహప్రియ అయిన స్త్రీని కూడా నేను తిరస్కరిస్తాను।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma frames household and social dharma in terms of self-restraint and propriety: one should avoid a spouse/partner whose habits show shamelessness, instability, greed, and a love of quarrel, because such traits undermine harmony, trust, and ethical life.
In Anushasana Parva, Bhishma instructs Yudhishthira on dharma. Here he lists undesirable traits in a woman (as a prospective wife/householder), stating that he would shun one who frequents others’ homes, lacks modesty, behaves sinfully, is greedy, unstable, and quarrelsome.