Shloka 147

ज्येष्ठ-कनिष्ठ-धर्मः — Duties of Elders and Juniors

Anuśāsana-parva 108

Devanagari script

प्रजापालनयुक्तश्न न क्षतिं लभते क्वचित्‌ । युक्तिशास्त्रं च ते ज्ञेयं शब्दशास्त्रं च भारत

Transliteration

prajāpālanayuktaś ca na kṣatiṃ labhate kvacit | yuktiśāstraṃ ca te jñeyaṃ śabdaśāstraṃ ca bhārata ||

Translation

భీష్ముడు పలికెను— ప్రజాపాలనలో ఎల్లప్పుడూ నిమగ్నుడై ఉండే రాజుకు ఎక్కడా నష్టం కలుగదు. ఓ భారతా, నీకు యుక్తిశాస్త్రము (తర్కము) మరియు శబ్దశాస్త్రము (వ్యాకరణము) రెండింటి జ్ఞానమూ పొందవలెను.

Word by Word

• प्रजापालनयुक्तः: engaged in protecting the subjects
• प्रजापालनयुक्तः: Karta
• Type: Adjective
• Root: प्रजा-पालन-युक्त
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• न: not
• Type: Indeclinable
• Root: न

• क्षतिम्: loss, harm
• क्षतिम्: Karma
• Type: Noun
• Root: क्षति
• Form: Feminine, Accusative, Singular

• लभते: obtains, incurs
• Type: Verb
• Root: लभ्
• Form: Present, 3rd, Singular, Atmanepada

• क्वचित्: ever, at any time
• क्वचित्: Adhikarana
• Type: Indeclinable
• Root: क्वचित्

• युक्तिशास्त्रम्: the science of reasoning (logic)
• Type: Noun
• Root: युक्ति-शास्त्र
• Form: Neuter, Nominative, Singular

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

• ते: for you / to you
• ते: Sampradana
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्
• Form: —, Dative, Singular

• ज्ञेयम्: to be known
• Type: Adjective
• Root: ज्ञेय
• Form: Neuter, Nominative, Singular

• शब्दशास्त्रम्: the science of words/grammar
• Type: Noun
• Root: शब्द-शास्त्र
• Form: Neuter, Nominative, Singular

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

• भारत: O Bharata (descendant of Bharata)
• Type: Noun
• Root: भारत
• Form: Masculine, Vocative, Singular

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

• Bhīṣma
• Bhārata (Yudhiṣṭhira)