Shloka 35
नहुषोपाख्यानम्—दीपदान-धूप-बलीकर्म-प्रशंसा
Nahūṣa Episode and the Commendation of Lamp-Gifting and Household Offerings
स चागस्त्येन क्रुद्धेन भ्रंशितो भूतलं गत: । तब पितामह ब्रह्माने इन्द्र तथा अन्य देवताओंको बुलवाकर उनसे कहा--'देवगण! मेरे वरदानसे नहुषने राज्य प्राप्त किया था। परंतु कुपित हुए अगस्त्यने उन्हें स्वर्गसे नीचे गिरा दिया। अब वे पृथ्वीपर चले गये ।। न च शकक््यं विना राज्ञा सुरा वर्तयितुं क्वचित्
sa cāgastyena kruddhena bhraṁśito bhūtalaṁ gataḥ | na ca śakyaṁ vinā rājñā surā vartayituṁ kvacit ||
భీష్ముడు అన్నాడు—క్రోధించిన అగస్త్య మహర్షి అతనిని స్వర్గం నుండి పడదోసి భూమిపైకి పంపాడు; అతడు భూతలానికి చేరాడు. అప్పుడు పితామహుడు బ్రహ్మదేవుడు ఇంద్రుని మరియు ఇతర దేవతలను పిలిపించి ఇలా అన్నాడు—‘దేవగణములారా! నా వరం వల్ల నహుషుడు రాజ్యాన్ని పొందాడు; కాని క్రోధించిన అగస్త్యుడు అతనిని స్వర్గం నుండి కింద పడవేశాడు; ఇప్పుడు అతడు భూమికి వెళ్లిపోయాడు. రాజు లేకుండా దేవతలు ఎక్కడా వ్యవస్థను నడపలేరు.’
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the ethical-political principle that stable order (even among the gods) depends on rightful kingship and governance; when a ruler falls from dharma or is removed, disorder follows, showing the gravity of royal responsibility.
Bhishma recounts that Nahusha, having incurred Agastya’s anger, was cast down from his exalted position and fell to the earth; Bhishma then adds that without a king the gods cannot properly maintain their functioning and order.