Shloka 57
Āloka-dāna (Dīpa-dāna), Sumanas–Dhūpa–Dīpa Phala: Manu–Suvarṇa and Śukra–Bali Exempla
Devanagari script
तस्मादग्रं प्रयच्छेत देवेभ्य: प्रतिपूजितम् । शिरसा प्रयतश्नापि हरेदू बलिमतन्द्रित:
Translation
అందుచేత గృహస్థుడు ఆలస్యం విడిచి దేవతలను యథావిధిగా పూజించి, శిరస్సు వంచి నమస్కరించి, శుచిచిత్తుడై ముందుగా వారికే గౌరవపూర్వకంగా అన్నభాగం అర్పించి, అనంతరం బలిభాగాన్ని కూడా సమర్పించవలెను.
Word by Word
तस्मात्therefore/from that reason
तस्मात्:
Apadana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Ablative, Singular
अग्रंthe first portion
अग्रं:
Karma
TypeNoun
Rootअग्र
FormNeuter, Accusative, Singular
प्रयच्छेत्should offer/give
प्रयच्छेत्:
Karta
TypeVerb
Rootप्र + यम्
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular, Parasmaipada
देवेभ्यःto the gods
देवेभ्यः:
Sampradana
TypeNoun
Rootदेव
FormMasculine, Dative, Plural
प्रतिपूजितम्duly honored/worshipped
प्रतिपूजितम्:
Karma
TypeAdjective
Rootप्रति + पूज्
Formक्त (past passive participle), Neuter, Accusative, Singular
शिरसाwith the head (bowing)
शिरसा:
Karana
TypeNoun
Rootशिरस्
FormNeuter, Instrumental, Singular
प्रयतःself-controlled/pure, attentive
प्रयतः:
Karta
TypeAdjective
Rootप्र + यत
Formक्त (PPP used adjectivally), Masculine, Nominative, Singular
अपिalso/even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
हरेत्should take/carry (offer as bali)
हरेत्:
Karta
TypeVerb
Rootहृ
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular, Parasmaipada
बलिम्offering (bali)
बलिम्:
Karma
TypeNoun
Rootबलि
FormMasculine, Accusative, Singular
अतन्द्रितःunwearied, without laziness
अतन्द्रितः:
Karta
TypeAdjective
Rootअ + तन्द्रित
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
शुक्र उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes