Shloka 50
Āloka-dāna (Dīpa-dāna), Sumanas–Dhūpa–Dīpa Phala: Manu–Suvarṇa and Śukra–Bali Exempla
देवता तेजस्वी, कांतिमान् और प्रकाश फैलानेवाले होते हैं और राक्षस अंधकारप्रिय होते हैं; इसलिये देवताओंकी प्रसन्नताके लिये दीपदान किया जाता है ।।
śukra uvāca: devatāḥ tejasvinaḥ kāntimantaḥ prakāśa-prasāriṇaś ca bhavanti, rākṣasāś ca andhakāra-priyāḥ; tasmād devatā-prasannatāyai dīpa-dānaṃ kriyate. āloka-dānāc cakṣuṣmān prabhā-yukto bhaven naraḥ. tān dattvā nopahiṃset na haret nopanāśayet.
శుక్రుడు అన్నాడు—దేవతలు తేజస్సుతో, కాంతితో, ప్రకాశాన్ని వ్యాపింపజేసేవారుగా ఉంటారు; రాక్షసులు అంధకారాన్ని ఇష్టపడేవారు. అందుకే దేవతలను ప్రసన్నం చేయుటకు దీపదానం చేయబడుతుంది. వెలుగును దానం చేయడం వల్ల మనిషి దృష్టిస్పష్టతను పొందుతాడు, తేజస్సుతో కూడినవాడవుతాడు. ఆ దీపాలను దానం చేసిన తరువాత వాటికి హాని చేయకూడదు—ఆర్పకూడదు, ఎత్తి మరెక్కడికీ తీసుకుపోకూడదు, నాశనం చేయకూడదు.
शुक्र उवाच
Educational Q&A
Giving lamps (dīpa-dāna) is praised as a dharmic act aligned with the gods’ nature of radiance; it yields inner and outer clarity (symbolized as strengthened sight and personal brilliance). The gift must be respected: once offered, it should not be extinguished, reclaimed, or destroyed.
In a didactic passage of the Anuśāsana Parva, Śukra instructs on the merit and proper conduct of lamp-giving, contrasting the luminous disposition of the gods with the darkness-loving nature of rākṣasas, and prescribing how the donated lamps should be treated.