Shloka 55
Śama-prāptiḥ — Gautamī–Lubdhaka–Pannaga–Mṛtyu–Kāla-saṃvāda
Restraint through the Analysis of Karma and Time
आदित्यश्रन्द्रमा विष्णुरापो वायु: शतक्रतुः । अग्नि:खं पृथिवी मित्र: पर्जन्यो वसवो5दिति:
ādityaś candramā viṣṇur āpo vāyuḥ śatakratuḥ | agniḥ khaṃ pṛthivī mitraḥ parjanyo vasavo 'ditiḥ ||
భీష్ముడు పలికెను—సూర్యుడు, చంద్రుడు, విష్ణువు, జలము, వాయువు, శతక్రతు (ఇంద్రుడు), అగ్ని, ఆకాశము, భూమి, మిత్రుడు, పర్జన్యుడు (వర్షదేవుడు), వసువులు, అదితి—ఇవన్నీ లోకమంతటా వ్యాపించిన దివ్యశక్తులని గ్రహించవలెను।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse presents a catalog of major Vedic divine powers identified with cosmic elements and sustaining forces (sun, moon, water, wind, fire, earth, rain, etc.). The ethical thrust is to cultivate reverence and disciplined conduct by recognizing the sacred presence that upholds the world through many names and forms.
In Anuśāsana Parva, Bhīṣma instructs Yudhiṣṭhira on dharma. Here he enumerates prominent deities and elemental powers, situating moral instruction within a cosmological frame: dharma aligns human behavior with the forces that sustain life and social order.