Shloka 10
Śāṃtanu’s Ideal Rule; Devavrata’s Return; The Satyavatī Marriage Condition and Bhīṣma’s Vow (आदि पर्व, अध्याय ९४)
Devanagari script
अष्टक उवाच न चेदेकैकशो राजल्लोकान् नः प्रतिनन्दसि । सर्वे प्रदाय भवते गन्तारो नरकं वयम्,अष्टकने कहा--राजन! यदि आप हममेंसे एक-एकके दिये हुए लोकोंको प्रसन्नतापूर्वक ग्रहण नहीं करते तो हम सब लोग अपने पुण्यलोक आपकी सेवामें अर्पित करके नरक (भूलोक)-में जानेको तैयार हैं
Translation
అష్టకుడు అన్నాడు—ఓ రాజా! మా లోకాలను ఒక్కొక్కరివి అని సంతోషంగా నీవు స్వీకరించకపోతే, మేమందరం మా పుణ్యలోకాలను నీ సేవలో సమర్పించి నరకానికి (భూలోకానికి) వెళ్లేందుకు సిద్ధంగా ఉన్నాము.
Word by Word
अष्टकःAshtaka
अष्टकः:
Karta
TypeNoun
Rootअष्टक
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, Third, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
चेत्if
चेत्:
TypeIndeclinable
Rootचेत्
एकैकशःone by one
एकैकशः:
TypeIndeclinable
Rootएकैकशस्
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
लोकान्worlds (heavenly abodes)
लोकान्:
Karma
TypeNoun
Rootलोक
FormMasculine, Accusative, Plural
नःof us / our
नः:
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormGenitive, Plural
प्रतिनन्दसिyou accept gladly / welcome
प्रतिनन्दसि:
TypeVerb
Rootप्रति-नन्द्
FormPresent, Second, Singular
सर्वेall (of us)
सर्वे:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Nominative, Plural
प्रदायhaving given
प्रदाय:
TypeVerb
Rootप्र-दा
FormAbsolutive (Gerund), Active
भवतेto you
भवते:
Sampradana
TypePronoun
Rootभवत्
FormMasculine, Dative, Singular
गन्तारःgoers / those who will go
गन्तारः:
Karta
TypeNoun
Rootगन्तृ
FormMasculine, Nominative, Plural
नरकम्hell
नरकम्:
Karma
TypeNoun
Rootनरक
FormNeuter, Accusative, Singular
वयम्we
वयम्:
Karta
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormNominative, Plural
Speaker
अष्टक उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes