Shloka 40
आदि पर्व — अध्याय ८३: ययाति-इन्द्र-संवादः तथा अष्टक-प्रश्नः
Yayāti–Indra Dialogue and Aṣṭaka’s Inquiry
Devanagari script
ययातिरुवाच राज्यभाक् स भवेद् ब्रद्मन् पुण्यभाक् कीर्तिभाक् तथा | यो मे दद्यात् वय: पुत्रस्तद् भवाननुमन्यताम्,ययाति बोले--ब्रह्मन्! मेरा जो पुत्र अपनी युवावस्था मुझे दे, वही पुण्य और कीर्तिका भागी होनेके साथ ही मेरे राज्यका भी भागी हो। आप इसका अनुमोदन करें
Translation
యయాతి పలికెను—ఓ బ్రహ్మన్! నా కుమారుల్లో ఎవడు నాకు తన యౌవనాన్ని ఇస్తాడో, వాడే నా రాజ్యానికి భాగస్వామి అవుతాడు; అలాగే పుణ్యము, కీర్తి కూడా వాడికే కలుగును. దయచేసి దీనికి అనుమతి ఇవ్వండి।
Word by Word
ययातिःYayati
ययातिः:
Karta
TypeNoun
Rootययाति
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, Third, Singular, Parasmaipada
राज्यभाक्a sharer/partaker of the kingdom
राज्यभाक्:
TypeAdjective
Rootराज्य-भाज्
FormMasculine, Nominative, Singular
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
भवेत्would be / should become
भवेत्:
TypeVerb
Rootभू
FormOptative, Third, Singular, Parasmaipada
ब्रह्मन्O Brahmin
ब्रह्मन्:
TypeNoun
Rootब्रह्मन्
FormMasculine, Vocative, Singular
पुण्यभाक्a partaker of merit
पुण्यभाक्:
TypeAdjective
Rootपुण्य-भाज्
FormMasculine, Nominative, Singular
कीर्तिभाक्a partaker of fame
कीर्तिभाक्:
TypeAdjective
Rootकीर्ति-भाज्
FormMasculine, Nominative, Singular
तथाlikewise / also
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
यःwho
यः:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Singular
मेto me / of me
मे:
Sampradana
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormDative/Genitive, Singular
दद्यात्would give
दद्यात्:
TypeVerb
Rootदा
FormOptative, Third, Singular, Parasmaipada
वयःyouth / age
वयः:
Karma
TypeNoun
Rootवयस्
FormNeuter, Accusative, Singular
पुत्रःson
पुत्रः:
Karta
TypeNoun
Rootपुत्र
FormMasculine, Nominative, Singular
तत्that (proposal/thing)
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
भवान्you (honorific)
भवान्:
Karta
TypePronoun
Rootभवत्
FormMasculine, Nominative, Singular
अनुमन्यताम्may (it) be approved / please approve
अनुमन्यताम्:
TypeVerb
Rootअनु-√मन्
FormImperative, Third, Singular, Atmanepada, passive/impersonal sense: 'let it be approved/please approve'
Speaker
शुक्र उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes