Shloka 19
ययातिः शर्मिष्ठायाः ऋतुप्रार्थनां धर्मसंवादं च शृणोति
Yayāti and Śarmiṣṭhā: request in ṛtu and discourse on truth and dharma
तस्माद् भवत्या यः: कामो न तथा स भविष्यति | ऋषिपुत्रो न ते कश्चिज्जातु पार्णिं ग्रहीष्यति,बहिन! मैं आर्ष धर्मकी बात बता रहा था। इस दशामें तुम्हारे द्वारा शाप पानेके योग्य नहीं था। तुमने मुझे धर्मके अनुसार नहीं, कामके वशीभूत होकर आज शाप दिया है, इसलिये तुम्हारे मनमें जो कामना है, वह पूरी नहीं होगी। कोई भी ऋषिपुत्र (ब्राह्मणकुमार) कभी तुम्हारा पाणिग्रहण नहीं करेगा
tasmād bhavatyā yaḥ kāmo na tathā sa bhaviṣyati | ṛṣiputro na te kaścid jātu pāṇiṁ grahīṣyati, bhagini ||
అందువల్ల నీ హృదయంలోని కోరిక నీవు కోరినట్లుగా నెరవేరదు. ఓ సోదరీ, ఏ ఋషిపుత్రుడూ ఎప్పటికీ నీ పాణిగ్రహణం చేయడు. నేను ఆర్షధర్మాన్నే పలుకుతున్నాను; ఆ స్థితిలో నేను శాపార్హుడను కాదు. కానీ నీవు ధర్మప్రకారం కాదు, రాగవశమై నన్ను శపించావు—కాబట్టి నీ అభిలాష ఫలించదు।
कच उवाच
Educational Q&A
The verse contrasts dharma-guided judgment with actions driven by kāma (passion). A curse uttered from desire rather than righteous discernment rebounds ethically: it distorts relationships and brings consequences, here framed as the frustration of the curser’s own marital wish.
Kaca responds to Devayānī’s curse by declaring that her desire will not be fulfilled: no ṛṣi’s son will marry her. He argues that he was speaking according to ārṣa-dharma and was not deserving of a curse, but she cursed him under the influence of passion.