Shloka 6
Śukra’s Ultimatum and Devayānī’s Demand (शुक्र-प्रतिज्ञा तथा देवयानी-वर-याचना)
वीरिण्या सह संगम्य दक्ष: प्राचेतसो मुनि: । आत्मतुल्यानजनयत् सहस््र॑ संशितव्रतान्,धन्यं यशस्यमायुष्यं कीर्तयिष्यामि तेडनघ । वैशम्पायनजी कहते हैं--निष्पाप जनमेजय! अब मैं दक्ष प्रजापति, वैवस्वत मनु, भरत, कुरु, पूर, अजमीढ, यादव, कौरव तथा भरतवंशियोंकी कुल-परम्पराका तुमसे वर्णन करूँगा। उनका कुल परम पवित्र, महान् मंगलकारी तथा धन, यश और आयुकी प्राप्ति करानेवाला है प्राचेतस मुनि दक्षने वीरिणीसे समागम करके अपने ही समान गुण-शीलवाले एक हजार पुत्र उत्पन्न किये। वे सब-के-सब अत्यन्त कठोर व्रतका पालन करनेवाले थे
vaiśampāyana uvāca | vīriṇyā saha saṅgamya dakṣaḥ prācetaso muniḥ | ātmatulyān ajanayat sahasraṃ saṃśitavratān |
వైశంపాయనుడు పలికెను— ప్రాచేతస ముని దక్షుడు వీరిణితో సంగమించి, తనతో సమానమైన గుణ-స్వభావములు కలిగి, కఠిన వ్రతములలో స్థిరులైన వెయ్యి మంది కుమారులను జన్మింపజేసెను. నిష్పాప జనమేజయా! ఈ వంశపరంపర పరమ పవిత్రము, మహామంగళకరము, ధన-యశస్సు-దీర్ఘాయుష్షులను ప్రసాదించునది; దానిని నీకు కీర్తించెదను.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse underscores that progeny and lineage are ideally grounded in self-discipline (vrata) and virtue: continuity is praised not merely by birth, but by the transmission of character and steadfast observance of dharma.
Vaiśampāyana begins a genealogical account and states that Dakṣa, through union with Vīriṇī, produced a thousand sons who were like him and strict in vows—setting the stage for subsequent lineage descriptions.