Previous Verse
Next Verse

Shloka 7

Adhyāya 71: Kaca and the Saṃjīvanī-vidyā

Devayānī–Śukra Episode

(आश्रमस्याभिगमने कि त्वं कार्य चिकीर्षसि । कस्त्वमद्येह सम्प्राप्तो महर्षेराश्रमं शुभम्‌ ।।) “आपके आश्रमकी ओर पधारनेका क्‍या कारण है? आप यहाँ कौन-सा कार्य सिद्ध करना चाहते हैं? आपका परिचय क्या है? आप कौन हैं? और आज यहाँ महर्षिके इस शुभ आश्रमपर (किस उद्देश्यसे) आये हैं? तामब्रवीत्‌ ततो राजा कन्यां मधुरभाषिणीम्‌ | दृष्टवा चैवानवद्याजीं यथावत्‌ प्रतिपूजित:,उसके द्वारा विधिवत्‌ किये हुए आतिथ्य सत्कारको ग्रहण करके राजाने उस सर्वांगसुन्दरी एवं मधुरभाषिणी कन्‍्याकी ओर देखकर कहा

āśramasyābhigamane ki tvaṃ kāryaṃ cikīrṣasi | kas tvam adyeha samprāpto maharṣer āśramaṃ śubham ||

“ఈ ఆశ్రమమునకు మీరు ఎందుకు వచ్చితిరి? ఇక్కడ ఏ కార్యము సిద్ధించదలచితిరి? మీరు ఎవరు—మీ పరిచయం ఏమిటి? మరియు ఈ రోజు మహర్షి యొక్క ఈ శుభాశ్రమమునకు ఏ ఉద్దేశ్యముతో వచ్చితిరి?” అని ఆమె అడిగెను. ఆమె చేసిన విధివిధానమైన అతిథిసత్కారమును స్వీకరించిన రాజు, ఆ సర్వాంగసుందరి మధురభాషిణి కన్యను చూచి పలికెను.

आश्रमस्यof the hermitage
आश्रमस्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootआश्रम
FormMasculine, Genitive, Singular
अभिगमनेin/with regard to approaching
अभिगमने:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअभिगमन
FormNeuter, Locative, Singular
किम्what
किम्:
Karma
TypePronoun
Rootकिम्
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, Nominative, Singular
कार्यम्task; purpose
कार्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootकार्य
FormNeuter, Accusative, Singular
चिकीर्षसिyou wish to do
चिकीर्षसि:
TypeVerb
Rootकृ
FormPresent, Indicative, Parasmaipada, Second, Singular
कःwho
कः:
Karta
TypePronoun
Rootकिम्
FormMasculine, Nominative, Singular
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, Nominative, Singular
अद्यtoday
अद्य:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअद्य
इहhere
इह:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootइह
सम्प्राप्तःarrived
सम्प्राप्तः:
TypeVerb
Rootसम्-प्र-आप्
Formक्त (past passive participle, used adjectivally), Masculine, Nominative, Singular
महर्षेःof the great sage
महर्षेः:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमहर्षि
FormMasculine, Genitive, Singular
आश्रमम्hermitage
आश्रमम्:
Karma
TypeNoun
Rootआश्रम
FormMasculine, Accusative, Singular
शुभम्auspicious; beautiful
शुभम्:
TypeAdjective
Rootशुभ
FormMasculine, Accusative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
Ā
āśrama (hermitage)
M
maharṣi (great seer)