Shloka 4
Śakuntalā’s Satya-Discourse and the Recognition of Bharata (शकुन्तला–सत्योपदेशः; भरतप्रतिग्रहः)
वनं जगाम गहनं हयनागशतैर्वृत: । बलेन चतुरज्जेण वृत: परमवल्गुना,वैशम्पायनजीने कहा--एक समयकी बात है, महाबाहु राजा दुष्यन्त बहुत-से सैनिक और सवारियोंको साथ लिये सैकड़ों हाथी-घोड़ोंसे घिरकर परम सुन्दर चतुरंगिणी सेनाके साथ एक गहन वनकी ओर चले
vaiśampāyana uvāca | vanaṃ jagāma gahanaṃ hayanāgaśatair vṛtaḥ | balena caturajjeṇa vṛtaḥ paramavalgunā ||
వైశంపాయనుడు పలికెను—ఒకనాడు మహాబాహు రాజు దుష్యంతుడు పరమసుందరమైన చతురంగ బలంతో, వందల ఏనుగులు-గుర్రాలతో చుట్టుముట్టబడి, ఘనమైన అడవివైపు ప్రయాణమయ్యెను।
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse foregrounds rājanīti (royal conduct): a king’s strength is shown as organized, restrained power—moving with a well-ordered fourfold army—setting an ethical frame that authority should be disciplined and purposeful, not chaotic.
The narrator describes a king proceeding into a dense forest, surrounded by many horses and elephants and escorted by a splendid fourfold army, establishing the scene for events that will unfold in the forest setting.