Shloka 30
Śakuntalā’s Satya-Discourse and the Recognition of Bharata (शकुन्तला–सत्योपदेशः; भरतप्रतिग्रहः)
संकोच्याग्रकरान् भीता: प्रद्रवन्ति सम वेगिता: । शकृन्मूत्रं सृजन्तश्च क्षरन्तः शोणितं बहु,वहाँ कितने ही व्याप्र-स्वभावके नृशंस जंगली मनुष्य भूखे होनेके कारण कुछ मृगोंको कच्चे ही चबा गये। कितने ही वनमें विचरनेवाले व्याध वहाँ आग जलाकर मांस पकानेकी अपनी रीतिके अनुसार मांसको कूट-कूटकर राँधने और खाने लगे। उस वनमें कितने ही बलवान् और मतवाले हाथी अस्त्र-शस्त्रोंके आघातसे क्षत-विक्षत होकर सूँड़को समेटे हुए भयके मारे वेगपूर्वक भाग रहे थे। उस समय उनके घावोंसे बहुत-सा रक्त बह रहा था और वे मल-मूत्र करते जाते थे
saṅkocyāgrakarān bhītāḥ pradravanti sama-vegītāḥ | śakṛn-mūtraṃ sṛjantaś ca kṣarantaḥ śoṇitaṃ bahu ||
వారు భయంతో ముందుభాగమును (సొండను) ముడుచుకొని సమాన వేగంతో పరుగెత్తిరి. పరుగెత్తుచుండగా మలమూత్రములను విడిచిరి; గాయములనుండి విపరీతంగా రక్తము కారుచుండెను.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the stark karmic and ethical cost of violence: when living beings are struck by weapons, the immediate fruits are terror, loss of bodily control, and grievous suffering—an implicit warning against nṛśaṃsatā (pitiless cruelty).
In the midst of a violent forest episode, wounded elephants—struck by weapons—panic and flee, drawing in their trunks; as they run, they involuntarily void excrement and urine while bleeding profusely from their injuries.