Shloka 143
आदि पर्व, अध्याय 67 — गान्धर्वविवाह-समयः
Duḥṣanta–Śakuntalā: Gandharva Marriage and Succession Condition
Devanagari script
यस्मिन् काले जपन्नास्ते धीमान् सत्यपराक्रम: । नादेयं ब्राह्मणेष्वासीत् तस्मिन् काले महात्मन:,वसुषेण (कर्ण) बड़ा बुद्धिमान् और सत्यपराक्रमी था। जिस समय वह जपमें लगा होता, उस समय उस महात्माके पास ऐसी कोई वस्तु नहीं थी, जिसे वह ब्राह्मणोंके माँगनेपर न दे डाले
Translation
వసుషేణుడు (కర్ణుడు) మహాబుద్ధిమంతుడు, సత్యపరాక్రముడు. అతడు జపంలో నిమగ్నుడై ఉన్న వేళ, బ్రాహ్మణులు అడిగితే ఇవ్వనిది ఆ మహాత్ముని వద్ద ఏదీ ఉండేది కాదు।
Word by Word
यस्मिन्in which
यस्मिन्:
Adhikarana
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine/Neuter, Locative, Singular
कालेat the time
काले:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकाल
FormMasculine, Locative, Singular
जपन्chanting, muttering (prayers)
जपन्:
Karta
TypeVerb
Rootजप्
FormShatru (present active participle), Masculine, Nominative, Singular
आस्तेsits, remains
आस्ते:
TypeVerb
Rootआस्
FormPresent (Lat), 3rd, Singular, Atmanepada
धीमान्wise
धीमान्:
Karta
TypeAdjective
Rootधीमन्
FormMasculine, Nominative, Singular
सत्यपराक्रमःof true valor / truly valiant
सत्यपराक्रमः:
Karta
TypeAdjective
Rootसत्य-पराक्रम
FormMasculine, Nominative, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
आदेयम्to be accepted/received (i.e., something to be withheld)
आदेयम्:
TypeAdjective
Rootआदेय
FormTavya (gerundive; fit to be taken/received), Neuter, Nominative, Singular
ब्राह्मणेषुamong/with respect to Brahmins
ब्राह्मणेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootब्राह्मण
FormMasculine, Locative, Plural
आसीत्was
आसीत्:
TypeVerb
Rootअस्
FormImperfect (Lan), 3rd, Singular, Parasmaipada
तस्मिन्in that
तस्मिन्:
Adhikarana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Locative, Singular
कालेtime
काले:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकाल
FormMasculine, Locative, Singular
महात्मनःof the great-souled one
महात्मनः:
TypeNoun
Rootमहात्मन्
FormMasculine, Genitive, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes