Shloka 20
Śakuntalā-Janma-Nāmakaraṇa (Birth and Naming of Śakuntalā) | शकुन्तला-जन्म-नामकरणम्
रतायाश्चाप्यह: पुत्र: शाण्डिल्याश्व॒ हुताशन: । प्रत्यूषश्च प्रभासश्न प्रभाताया: सुतौ स्मृतो,धर और ब्रह्नवेत्ता ध्रुव धूम्राके पुत्र हैं। चन्द्रमा मनस्विनीके और अनिल श्वासाके पुत्र हैं। अह रताके और अनल शाण्डिलीके पुत्र हैं तथा प्रत्यूष और प्रभास ये दोनों प्रभाताके पुत्र बताये गये हैं
ratāyāś cāpy ahaḥ putraḥ śāṇḍilyāś ca hutāśanaḥ | pratyūṣaś ca prabhāsaś ca prabhātāyāḥ sutau smṛtau ||
వైశంపాయనుడు పలికెను—అహః (దినము) రతా కుమారుడని చెప్పబడెను; హుతాశనుడు (అగ్ని) శాండిలీ కుమారుడు; ప్రత్యూషుడు మరియు ప్రభాసుడు—ఈ ఇద్దరూ ప్రభాతా కుమారులుగా స్మరింపబడుతున్నారు.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse reinforces a dharmic worldview in which cosmic phenomena (day, fire, dawn, radiance) are integrated into an ordered lineage. By presenting nature as part of a remembered tradition (smṛti), it suggests that reality is structured, intelligible, and governed by inherited sacred knowledge.
Vaiśampāyana continues a genealogical-cosmological catalogue, naming specific maternal lineages for personified forces: Ahaḥ from Ratā, Hutāśana from Śāṇḍilī, and the pair Pratyūṣa and Prabhāsa from Prabhātā.