Shloka 466
Aṃśāvataraṇa-kathana (Catalog of Divine/Asuric Portions in Human Births) — Chapter 61
व्यवसायसहायस्य विष्णो: शत्रुवधेष्विव । तत्पश्चात् कुन्तीकुमार अर्जुनने खाण्डवप्रस्थमें भगवान् वासुदेवके साथ रहकर अग्निदेवको तृप्त किया। नृपश्रेष्ठ जनमेजय! भगवान् श्रीकृष्णका साथ होनेसे अर्जुनको इस कार्यमें ठीक उसी तरह अधिक परिश्रम या भारका अनुभव नहीं हुआ, जैसे दृढ़ निश्चयको सहायक बनाकर देवशत्रुओंका वध करते समय भगवान् विष्णुको भार या परिश्रमकी प्रतीति नहीं होती है
vyavasāyasahāyasya viṣṇoḥ śatruvadheṣv iva | tatpaścāt kuntīkumarārjunena khāṇḍavaprasthaṃ bhagavatā vāsudevena saha sthitvā agnidevaḥ tṛptaḥ | nṛpaśreṣṭha janamejaya! bhagavataḥ śrīkṛṣṇasya sāhāyyena arjunasyāsmin kārye na tathādhikaḥ pariśramo vā bhāro ’nubhūtaḥ, yathā dṛḍhaniścayaṃ sahāyaṃ kṛtvā devaśatrūṇāṃ vadhe bhagavato viṣṇoḥ bhāraḥ pariśramo vā na pratīyate ||
ఆపై కుంతీపుత్రుడు అర్జునుడు ఖాండవప్రస్థమున భగవాన్ వాసుదేవునితో కలిసి నివసిస్తూ అగ్నిదేవుని తృప్తిపరచెను. నృపశ్రేష్ఠ జనమేజయా! శ్రీకృష్ణుడు తోడుగా ఉండుటవలన ఆ కార్యమున అర్జునునకు అతిభారం గాని అతిశ్రమం గాని అనుభవముకాలేదు—దృఢనిశ్చయమనే సహాయకునితో దేవశత్రువులను సంహరించునప్పుడు భగవాన్ విష్ణువుకు భారమో శ్రమయో అనిపించనట్లే.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Steadfast resolve (vyavasāya) and righteous companionship—here symbolized by Kṛṣṇa’s support—remove the felt weight of difficult action. The verse frames ethical effort as becoming ‘light’ when aligned with dharma and sustained by unwavering purpose.
After settling at Khāṇḍavaprastha, Arjuna, together with Kṛṣṇa (Vāsudeva), performs an act that satisfies Agni. The narrator explains that Arjuna did not experience great strain because Kṛṣṇa was with him, likening it to Viṣṇu’s effortless slaying of divine foes when supported by firm resolve.