Shloka 18
Ādi Parva, Adhyāya 47 — Janamejaya’s Sarpa-satra: Vow, Preparation, and the Onset of the Serpent Offering
कोपो वा धर्मशीलस्य धर्मलोपो5थवा पुनः । धर्मलोपो गरीयान् वै स्यादित्यत्राकरोन्मतिम्,'यदि इन्हें जगाऊँगी तो निश्चय ही इन्हें मुझपर क्रोध होगा और यदि सोते-सोते संध्योपासनका समय बीत गया तो अवश्य इनके धर्मका लोप हो जायगा, ऐसी दशामें धर्मात्मा पतिका कोप स्वीकार करूँ या उनके धर्मका लोप? इन दोनोंमें धर्मका लोप ही भारी जान पड़ता है।” अतः जिससे उनके धर्मका लोप न हो, वही कार्य करनेका उसने निश्चय किया
kopo vā dharmaśīlasya dharmalopo ’thavā punaḥ | dharmalopo garīyān vai syād ity atrākaron matim ||
ఆమె తలంచింది—“ఈ ధర్మశీలుణ్ని లేపితే నిశ్చయంగా ఆయనకు నాపై కోపం వస్తుంది; కానీ ఆయన నిద్రలోనే సంధ్యావందన సమయం దాటిపోతే ధర్మలೋಪం జరుగుతుంది. ఈ రెండింటిలో ధర్మలోపమే మరింత భారమైనది.” అలా నిర్ణయించి, ధర్మం లుప్తం కాకుండా ఉండే కార్యమే చేయాలని ఆమె నిశ్చయించింది.
तक्षक उवाच
Educational Q&A
When faced with competing harms, one should choose the course that best preserves dharma; personal displeasure (another’s anger) is less grave than allowing a lapse in religious and ethical duty.
A woman considers whether to wake her sleeping, righteous husband for his sandhyā worship. She anticipates his anger if awakened, but judges that missing the ritual would be a more serious fault, and decides to act so that his dharma is not lost.