Shloka 2
परिक्षिद्वृत्तान्तप्रश्नः
Inquiry into Parīkṣit’s Conduct and the Beginnings of His Downfall
Devanagari script
चरन् दीक्षां महातेजा दुश्चरामकृतात्मभि: । तीर्थेष्वाप्लवनं कृत्वा पुण्येषु विचचार ह,उन महातेजस्वी महर्षिने ऐसे कठोर नियमोंकी दीक्षा ले रखी थी, जिनका पालन करना दूसरे अजितेन्द्रिय पुरुषोंके लिये सर्वथा कठिन था। वे पवित्र तीर्थोमें स्नान करते हुए विचर रहे थे
Translation
మహాతేజస్సుగల ఆ మహర్షి, అశాంతచిత్తులైనవారికి ఆచరించుట దుర్లభమైన కఠిన దీక్షను ఆచరిస్తూ, పుణ్య తీర్థములలో స్నానములు చేసి సంచరించెను.
Word by Word
चरन्wandering, moving about
चरन्:
Karta
TypeVerb
Rootचर्
Formशतृ (वर्तमान कृदन्त), Masculine, Nominative, Singular
दीक्षाम्vow, religious observance (initiation-vow)
दीक्षाम्:
Karma
TypeNoun
Rootदीक्षा
FormFeminine, Accusative, Singular
महातेजाःthe great-splendored one
महातेजाः:
Karta
TypeAdjective
Rootमहातेजस्
FormMasculine, Nominative, Singular
दुश्चराम्hard to practice
दुश्चराम्:
Karma
TypeAdjective
Rootदुश्चरा
FormFeminine, Accusative, Singular
अकृतात्मभिःby the undisciplined (uncontrolled) persons
अकृतात्मभिः:
Karana
TypeNoun
Rootअकृतात्मन्
FormMasculine, Instrumental, Plural
तीर्थेषुin/at sacred fords (pilgrimage places)
तीर्थेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootतीर्थ
FormNeuter, Locative, Plural
आप्लवनम्bathing, ablution
आप्लवनम्:
Karma
TypeNoun
Rootआप्लवन
FormNeuter, Accusative, Singular
कृत्वाhaving done
कृत्वा:
TypeVerb
Rootकृ
Formक्त्वा (अव्ययभाव/ल्यप्), absolutive (having done)
पुण्येषुin the holy (places)
पुण्येषु:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootपुण्य
FormNeuter, Locative, Plural
विचचारwandered about
विचचार:
TypeVerb
Rootवि-चर्
Formलिट् (परस्मैपद; महाभारत-प्रयोगे भूतार्थे), Third, Singular
हindeed (emphatic particle)
ह:
TypeIndeclinable
Rootह
Speaker
तक्षक उवाच
Meter (Chandas)
Sandhi Notes