Shloka 19
आदि पर्व, अध्याय ३८ — शमीक-उपदेशः, शाप-संदेशः, तक्षक-प्रसङ्गः (Śamīka’s counsel, the curse-message, and Takṣaka’s approach)
भैक्षवद् भिक्षमाणाय नागानां भयशान्तये । ऋषये सुव्रतायैनामेष मोक्ष: श्रुतो मया,अतः नागराज वासुके! मैं तो ऐसा समझता हूँ कि आप नागोंका भय दूर करनेके लिये कन्याकी भिक्षा माँगनेवाले, उत्तम व्रतका पालन करनेवाले महर्षि जरत्कारुको अपनी जरत्कारु नामवाली यह बहिन ही भिक्षारूपमें अर्पित कर दें। उस शापसे छूटनेका यही उपाय मैंने सुना है
bhaikṣavad bhikṣamāṇāya nāgānāṁ bhayaśāntaye | ṛṣaye suvratāyainām eṣa mokṣaḥ śruto mayā | ataḥ nāgarāja vāsuke! jaratkāru-nāmavālīm imāṁ bhaginīṁ bhikṣārūpeṇa tasmai samarpaya | etena śāpena mucyante nāgā iti mayā śrutam ||
“నాగుల భయశాంతి కోసం, భిక్షువులా భిక్ష కోరే, ఉత్తమ వ్రతధారి అయిన ఆ ఋషికి ఇదే మోక్షోపాయం అని నేను విన్నాను. కాబట్టి, ఓ నాగరాజ వాసుకీ, మన ‘జరత్కారు’ అనే సోదరిని భిక్షారూపంగా ఆయనకు సమర్పించు; ఇదే ఆ శాపవిమోచన మార్గం.”
एलापत्र उवाच
Educational Q&A
A community threatened by a curse seeks liberation through dharmic action: honoring a vowed sage and fulfilling a prescribed duty (offering Jaratkāru in marriage as ‘alms’) is presented as the ethical means to avert collective ruin.
Elāpatra advises Nāga-king Vāsuki that the way to end the Nāgas’ fear arising from a curse is to give their sister Jaratkāru to the ascetic sage Jaratkāru, who lives by begging and strict vows; this marriage is reported as the known remedy for their deliverance.